Các bước chuẩn bị an toàn trước ca phẫu thuật robot u phổi

Phẫu thuật robot phát triển mạnh mẽ mang lại cơ hội điều trị ít xâm lấn và hiệu quả cho người bệnh có u phổi. Quá trình chuẩn bị trước mổ đóng vai trò then chốt giúp ca phẫu thuật diễn ra thuận lợi, giảm thiểu rủi ro và tăng tốc độ phục hồi sau mổ.

Tác động của u phổi đến chất lượng cuộc sống người bệnh

Sự xuất hiện của khối u trong phổi ảnh hưởng toàn diện đến sức khỏe sinh lý và tâm lý của người bệnh. Về mặt sinh lý, khối u có thể gây chèn ép đường thở, dẫn đến các triệu chứng ho kéo dài, ho ra máu, đau ngực và khó thở khi vận động. Tình trạng này làm suy giảm chức năng hô hấp và hạn chế khả năng vận động hằng ngày.

Về mặt tâm lý, việc đối mặt với chẩn đoán u phổi thường gây ra cảm giác lo âu, căng thẳng và trầm cảm. Sự suy giảm thể chất và áp lực tinh thần này gián tiếp làm ảnh hưởng đến các mối quan hệ xã hội, khiến người bệnh dễ rơi vào trạng thái cô lập và suy giảm chất lượng cuộc sống nghiêm trọng.

So sánh phương pháp điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với u phổi, việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào tính chất khối u, giai đoạn bệnh và thể trạng của bệnh nhân.

Điều trị không phẫu thuật

• Ưu điểm: phương pháp này bao gồm hóa trị, xạ trị hoặc điều trị đích. Biện pháp này không cần can thiệp dao kéo, phù hợp cho những bệnh nhân có thể trạng quá yếu hoặc khối u đã ở giai đoạn muộn không còn khả năng cắt bỏ.
• Nhược điểm: không thể loại bỏ hoàn toàn khối u tận gốc. Người bệnh phải chịu nhiều tác dụng phụ toàn thân kéo dài như rụng tóc, mệt mỏi, suy giảm miễn dịch và tỷ lệ tái phát thường cao hơn.

Điều trị phẫu thuật bằng robot

• Ưu điểm: đây là phương pháp can thiệp triệt căn, giúp loại bỏ toàn bộ khối u và nạo vét hạch chính xác nhờ camera phóng đại 3D cùng cánh tay robot linh hoạt. Phương pháp ít xâm lấn giúp bệnh nhân ít đau, giảm mất máu, sẹo mổ nhỏ và phục hồi chức năng phổi nhanh hơn.
• Nhược điểm: chi phí điều trị cao hơn so với phẫu thuật nội soi thông thường và yêu cầu hệ thống trang thiết bị hiện đại cùng đội ngũ phẫu thuật viên có trình độ chuyên môn cao.

Các nghiên cứu y khoa về phẫu thuật robot u phổi

Hiệu quả và độ an toàn của phẫu thuật robot trong điều trị u phổi đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên thế giới.

Nghiên cứu của Oh et al. công bố trên tạp chí y khoa (PMID: 36526154) so sánh kết quả giữa phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot và phẫu thuật nội soi truyền thống. Kết quả cho thấy nhóm phẫu thuật robot có tỷ lệ chuyển đổi sang mổ mở thấp hơn đáng kể, thời gian nằm viện ngắn hơn và số lượng hạch bạch huyết nạo vét được nhiều hơn, giúp đánh giá giai đoạn bệnh chính xác hơn.

Một phân tích gộp từ nghiên cứu của Liang et al. (PMID: 29500679) thực hiện trên hàng nghìn bệnh nhân cho thấy phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot có tỷ lệ tử vong trong vòng 30 ngày sau mổ thấp hơn và giảm tỷ lệ biến chứng chung so với phẫu thuật mở ngực truyền thống.

Nghiên cứu dài hạn của Cerfolio et al. (PMID: 29247676) trên 1.339 bệnh nhân bị ung thư phổi không tế bào nhỏ được phẫu thuật bằng robot khẳng định phương pháp này đạt tỷ lệ sống còn sau 5 năm tương đương hoặc cao hơn so với mổ mở, đồng thời bảo tồn chức năng hô hấp tốt hơn cho người bệnh.

Khi nào nên phẫu thuật u phổi bằng robot

Phẫu thuật robot được chỉ định cụ thể cho các trường hợp sau:

• Khối u phổi nguyên phát giai đoạn sớm (giai đoạn I, II và một số trường hợp giai đoạn IIIA).
• Các khối u lành tính kích thước lớn gây chèn ép mô phổi lành xung quanh.
• Khối u di căn đơn độc từ cơ quan khác sang phổi sau khi đã kiểm soát tốt tổn thương nguyên phát.
• Bệnh nhân có đủ chức năng hô hấp và tim mạch để dung nạp quá trình thông khí một bên phổi trong suốt ca mổ.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Công tác chuẩn bị trước mổ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhân viên y tế và người bệnh qua các bước cụ thể:

• Đánh giá cận lâm sàng: người bệnh được thực hiện các xét nghiệm máu, chụp cắt lớp vi tính (CT) ngực, chụp cắt lớp phát xạ positron (PET-CT), đo chức năng hô hấp và làm điện tâm đồ để kiểm tra toàn diện chức năng tim phổi.
• Nhịn ăn uống: người bệnh cần nhịn ăn hoàn toàn tối thiểu 6 giờ và nhịn uống nước lọc tối thiểu 2 giờ trước giờ phẫu thuật để phòng ngừa nguy cơ trào ngược dịch dạ dày vào đường thở khi gây mê.
• Điều chỉnh thuốc dùng hằng ngày: tạm ngưng các thuốc chống đông máu, thuốc kháng tiểu cầu từ 5 đến 7 ngày trước mổ theo hướng dẫn của bác sĩ. Các thuốc điều trị huyết áp hoặc tiểu đường sẽ được bác sĩ chuyên khoa chỉnh liều phù hợp.
• Tập thở trước mổ: nhân viên y tế sẽ hướng dẫn người bệnh cách sử dụng dụng cụ tập thở (spirometry) và các bài tập ho hiệu quả để chuẩn bị cho quá trình giãn nở phổi sau phẫu thuật.
• Vệ sinh thân thể: tắm bằng xà phòng sát khuẩn chuyên dụng vào tối trước mổ và sáng ngày phẫu thuật nhằm giảm thiểu tối đa nguy cơ nhiễm trùng vết mổ.

Thời gian nằm viện

Đối với các ca phẫu thuật robot u phổi không gặp biến chứng, thời gian nằm viện thường kéo dài ít nhất 1 đêm tại phòng hồi sức tích cực để theo dõi sát các chỉ sinh tồn. Thông thường, bệnh nhân có thể được xuất viện sau từ 3 đến 5 ngày khi ống dẫn lưu ngực đã được rút an toàn, phổi giãn nở tốt và tình trạng đau được kiểm soát ổn định bằng thuốc uống.

Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí

Dù là phương pháp ít xâm lấn, phẫu thuật robot u phổi vẫn tiềm ẩn một số biến chứng nhất định:

• Rò khí kéo dài: đây là biến chứng thường gặp nhất do nhu mô phổi bị tổn thương chưa lành hẳn. Nguyên tắc xử trí là tiếp tục lưu ống dẫn lưu ngực, hút áp lực âm nhẹ hoặc sử dụng các chất gây dính màng phổi nếu tình trạng rò khí kéo dài trên 7 ngày.
• Chảy máu sau mổ: máu chảy ra từ các mạch máu thành ngực hoặc mạch máu phổi. Nguyên tắc xử trí là theo dõi lượng máu qua ống dẫn lưu; nếu lượng máu chảy ra lớn hơn 200 ml mỗi giờ trong 3 giờ liên tiếp, bác sĩ sẽ chỉ định phẫu thuật nội soi lại để cầm máu kịp thời.
• Xẹp phổi và viêm phổi: xảy ra do ứ đọng đờm nhớt sau mổ vì người bệnh đau không dám ho. Nguyên tắc xử trí bao gồm giảm đau tối ưu, thực hiện vật lý trị liệu hô hấp tích cực, khuyến khích người bệnh vận động sớm và dùng kháng sinh nếu có dấu hiệu nhiễm trùng.
• Rối loạn nhịp tim: thường gặp nhất là rung nhĩ do kích thích màng tim trong quá trình phẫu thuật. Nguyên tắc xử trí là dùng các thuốc kiểm soát tần số tim hoặc thuốc chuyển nhịp theo phác đồ chuyên khoa tim mạch.

Kết luận

Phẫu thuật robot u phổi là bước tiến y học hiện đại giúp tối ưu hóa hiệu quả điều trị và rút ngắn thời gian phục hồi cho người bệnh. Để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho ca mổ, việc chuẩn bị kỹ lưỡng trước phẫu thuật và kiểm soát tốt các biến chứng là điều kiện tiên quyết. Người bệnh cần đến khám trực tiếp tại các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ chuyên khoa chẩn đoán, đánh giá toàn diện và tư vấn phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Bệnh nhân có nhu cầu tư vấn về bệnh lý u phổi và các phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn có thể đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài tại Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng tổn thương và đưa ra kế hoạch điều trị an toàn nhất. Đội ngũ chuyên gia tại đây luôn sẵn sàng đồng hành cùng người bệnh trong suốt quá trình điều trị và phục hồi.

Cảnh báo hình thức giả mạo và lừa đảo: Hiện nay xuất hiện nhiều tài khoản mạng xã hội mạo danh các chuyên gia y tế để trục lợi. Bác sĩ Trần Quốc Hoài không thực hiện tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu người bệnh chuyển khoản đặt cọc trước, và không bao giờ đưa ra những lời "cam kết khỏi bệnh 100%". Mọi chỉ định và tư vấn phẫu thuật chỉ được đưa ra sau khi bệnh nhân đã trải qua quá trình thăm khám trực tiếp, thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cận lâm sàng và được hội chẩn kỹ lưỡng tại bệnh viện dựa trên bằng chứng y khoa rõ ràng. Người bệnh và gia đình cần nâng cao cảnh giác với các tài khoản giả mạo, không chuyển tiền vào các tài khoản cá nhân, và chỉ liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện để đặt lịch hẹn khám an toàn. Bác sĩ Hoài không làm việc độc lập mà luôn phối hợp chặt chẽ trong một đội ngũ chuyên gia y tế cùng nhân viên hỗ trợ của bệnh viện nhằm bảo đảm lợi ích tốt nhất cho sức khỏe của người bệnh.

Tài liệu tham khảo

• Oh, D. S., et al. (2022). Robotic lobectomy versus video-assisted thoracic surgery lobectomy for lung cancer: a multi-center propensity score-matched analysis. Journal of Thoracic Disease, 14(12). PMID: 36526154.
• Liang, H., et al. (2018). Robotic versus video-assisted lobectomy/segmentectomy for lung cancer: a meta-analysis. Surgical Endoscopy, 32(6). PMID: 29500679.
• Cerfolio, R. J., et al. (2018). Long-term survival and local recurrence rates after robotic anatomic resection for lung cancer: Results of a multi-institutional registry. The Journal of Thoracic and Cardiovascular Surgery, 156(1). PMID: 29247676.