Đánh giá hiệu quả của điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch theo chuẩn Bộ Y tế Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ...

Đánh giá hiệu quả của điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch theo chuẩn Bộ Y tế

Ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính có tỷ lệ mắc và tử vong hàng đầu hiện nay. Bệnh không chỉ tàn phá chức năng hô hấp của cơ thể mà còn gây ra những ảnh hưởng sâu sắc đến tâm lý, làm giảm sút nghiêm trọng chất lượng sống và tạo ra gánh nặng lớn cho gia đình cũng như xã hội (PMID: 42124415, 41303538). Trong những năm gần đây, sự ra đời của liệu pháp miễn dịch đã mở ra một chương mới trong điều trị ung thư phổi, giúp kéo dài đáng kể thời gian sống cho người bệnh (PMID: 42138084). Tuy nhiên, việc lựa chọn đúng phương pháp giữa điều trị không phẫu thuật và can thiệp phẫu thuật là yếu tố cốt lõi để đạt được hiệu quả tối ưu theo các hướng dẫn hiện hành của Bộ Y tế.

Nghiên cứu y khoa về hiệu quả của liệu pháp miễn dịch

Các bằng chứng từ những nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn đã chứng minh vai trò vượt trội của liệu pháp miễn dịch trong việc cải thiện tiên lượng cho bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ.

• Một nghiên cứu đa trung tâm trên 265 bệnh nhân mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn III không thể phẫu thuật (PMID: 42141789). Kết quả cho thấy việc sử dụng phối hợp hóa xạ trị và chất ức chế điểm kiểm soát miễn dịch theo phác đồ tấn công kết hợp duy trì giúp đạt tỷ lệ sống thêm không tiến triển bệnh sau 2 năm là 62,2%, và tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 2 năm lên tới 87,9%.
• Nghiên cứu hồi cứu tại hai trung tâm lớn trên các bệnh nhân ung thư biểu mô lympho biểu mô phổi, ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến được điều trị bằng liệu pháp hóa trị kết hợp miễn dịch tân bổ trợ trước khi phẫu thuật tận gốc (PMID: 42141753). Nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ đáp ứng bệnh học hoàn toàn đạt 20% đến 47%, tỷ lệ đáp ứng bệnh học nặng đạt từ 41,5% đến 66,3%, và tỷ lệ sống thêm không xuất hiện biến cố sau 2 năm đạt tới 76,6%.
• Một thử nghiệm lâm sàng pha I phối hợp thuốc sinh học và pembrolizumab trên các bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ di căn chưa từng điều trị miễn dịch cho thấy kết quả khả quan (PMID: 42140743). Đối với nhóm có tỷ lệ biểu hiện tỷ lệ phần trăm khối u PD-L1 trên 50%, tỷ lệ đáp ứng khách quan đạt 58% và tỷ lệ kiểm soát bệnh đạt tới 75%, với thời gian sống thêm không tiến triển bệnh trung vị là 9 tháng.
• Nghiên cứu tổng quan hệ thống và phân tích gộp trên 5.278 bệnh nhân từ 28 nghiên cứu nhằm đánh giá vai trò của gánh nặng đột biến khối u đối với hiệu quả điều trị miễn dịch (PMID: 42041198). Kết quả khẳng định những bệnh nhân có gánh nặng đột biến khối u cao được điều trị bằng liệu pháp miễn dịch đơn trị hoặc phối hợp chất kháng PD-L1/PD-1 và kháng CTLA-4 có sự cải thiện rõ rệt về tỷ lệ sống còn toàn bộ (chỉ số nguy cơ tử vong giảm còn 0,47 đến 0,56).

So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Việc cân nhắc giữa điều trị không phẫu thuật và can thiệp phẫu thuật trong kỷ nguyên liệu pháp miễn dịch phụ thuộc chặt chẽ vào giai đoạn bệnh và thể trạng của bệnh nhân (PMID: 42025542).

Điều trị không phẫu thuật

• Ưu điểm: phương pháp này ít xâm lấn, phù hợp cho những bệnh nhân ở giai đoạn tiến triển, di căn hoặc người bệnh tuổi cao có nhiều bệnh lý nền không đủ điều kiện chịu đựng một cuộc đại phẫu (PMID: 42141789, 42124414). Việc phối hợp giữa hóa xạ trị và liệu pháp miễn dịch giúp kiểm soát khối u toàn thân và kéo dài thời gian sống đáng kể (PMID: 42141789).
• Nhược điểm: không thể loại bỏ hoàn toàn gốc rễ khối u nguyên phát, tỷ lệ tái phát tại chỗ cao hơn và bệnh nhân phải duy trì điều trị thuốc kéo dài, dẫn đến chi phí kinh tế lớn (PMID: 42130618).

Điều trị phẫu thuật

• Ưu điểm: đây là giải pháp triệt căn mang lại cơ hội chữa khỏi bệnh cao nhất ở giai đoạn khu trú. Đặc biệt, khi áp dụng phác đồ điều trị miễn dịch tân bổ trợ trước mổ, khối u sẽ được thu nhỏ, làm giảm giai đoạn bệnh và tăng tỷ lệ diện cắt không còn tế bào ác tính (R0), đồng thời kích hoạt hệ miễn dịch toàn thân chống lại các vi di căn (PMID: 42141753, 42102450).
• Nhược điểm: đây là một cuộc can thiệp có xâm lấn, đòi hỏi người bệnh phải có chức năng hô hấp và tim mạch tốt, đồng thời tiềm ẩn các rủi ro tai biến trong và sau phẫu thuật.

Khi nào nên phẫu thuật và quy trình can thiệp ngoại khoa

Khi nào nên phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định bắt buộc cho các trường hợp ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn khu trú (giai đoạn I, II và một số trường hợp giai đoạn IIIA đã qua đánh giá kỹ lưỡng) (PMID: 42141753, 42102450). Người bệnh cần có đủ dự trữ chức năng phổi, không có tình trạng di căn xa và các bệnh lý nội khoa kèm theo đã được kiểm soát ổn định.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

• Người bệnh được thực hiện các xét nghiệm đánh giá toàn diện bao gồm chụp cắt lớp vi tính, cộng hưởng từ, đo chức năng hô hấp và siêu âm tim.
• Bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết về phương pháp mổ (nội soi lồng ngực ít xâm lấn hoặc mổ mở), phạm vi cắt bỏ (cắt thùy phổi hay cắt một phân thùy) và nạo vét hạch vùng.
• Bệnh nhân được hướng dẫn tập thở với dụng cụ, nhịn ăn uống trước mổ theo đúng quy định an toàn và được đánh giá tâm lý để giảm bớt lo âu.

Thời gian nằm viện

Đối với các trường hợp can thiệp phẫu thuật cắt phổi, thời gian nằm viện thông thường kéo dài ít nhất 1 đêm tại phòng hồi sức tích cực để theo dõi sát các dấu hiệu sinh tồn. Sau đó, bệnh nhân được chuyển về phòng bệnh thông thường và có thể xuất viện sau khoảng 3 đến 5 ngày nếu các ống dẫn lưu lồng ngực được rút an toàn và chức năng hô hấp hồi phục tốt.

Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí

Phẫu thuật điều trị ung thư phổi phối hợp hoặc không phối hợp liệu pháp miễn dịch là kỹ thuật chuyên sâu, có thể đi kèm một số rủi ro từ nhẹ đến nặng (PMID: 42137989, 42102450):

• Rò khí kéo dài: rò rỉ khí từ diện cắt phổi qua ống dẫn lưu lồng ngực quá 5 ngày. Nguyên tắc xử trí cơ bản là tiếp tục hút áp lực âm thấp liên tục, theo dõi sát hệ thống bình dẫn lưu hoặc can thiệp dính màng phổi nếu cần thiết.
• Chảy máu sau mổ: xuất huyết tại diện cắt hoặc mạch máu lớn trong lồng ngực. Nguyên tắc xử trí là theo dõi lượng máu qua ống dẫn lưu; nếu chảy máu ồ ạt, cần truyền máu khẩn cấp và tiến hành mổ lại để cầm máu kịp thời.
• Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi: nhiễm khuẩn tại đường rạch da hoặc tổn thương nhu mô phổi do ứ đọng đờm rãi. Xử trí bằng cách sử dụng kháng sinh phổ rộng theo kháng sinh đồ, kết hợp vỗ rung và hút đờm dãi tích cực.
• Nhiễm độc phổi do thuốc miễn dịch: viêm phổi kẽ liên quan đến hệ miễn dịch (PMID: 42137989). Nguyên tắc xử trí là tạm ngưng thuốc miễn dịch và sử dụng ngay liệu pháp corticosteroid liều cao theo hướng dẫn của Bộ Y tế để đảo ngược quá trình viêm (PMID: 41985436).

Kết luận

Liệu pháp miễn dịch đã chứng minh được hiệu quả vượt trội và mở ra cơ hội sống tốt hơn cho các bệnh nhân ung thư phổi (PMID: 42138084). Tuy nhiên, để đạt được kết quả điều trị tối ưu và an toàn nhất, việc phối hợp các phương pháp một cách cá thể hóa, đặc biệt là chỉ định phẫu thuật đúng thời điểm là cực kỳ quan trọng (PMID: 42025542, 42102450). Người bệnh không nên tự ý áp dụng các phương pháp truyền miệng mà cần đến gặp các chuyên gia y tế để được thăm khám và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp nhất.

Để được tư vấn toàn diện về các giải pháp phẫu thuật kết hợp liệu pháp miễn dịch trong điều trị u phổi, người bệnh có thể đến khám trực tiếp tại Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Việc thăm khám sớm và trực tiếp với chuyên gia sẽ giúp xác định chính xác giai đoạn bệnh, đánh giá đúng thể trạng để đưa ra phương án điều trị tối ưu nhất. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe và nâng cao cơ hội chiến thắng bệnh tật bằng cách đặt lịch hẹn khám ngay hôm nay.

Tài liệu tham khảo

1. Chen W, Zhao A, Liang Y, et al. Reshaping immunotherapy sequencing strategy: equivalent survival with induction plus consolidation vs. consolidation-only strategy in unresectable stage III NSCLC. J Cancer Res Clin Oncol. 2026. PMID: 42141789.
2. Sun W, Lin Y, Zhou Y, et al. Efficacy of Neoadjuvant Immunochemotherapy in Pulmonary Lymphoepithelioma Carcinoma Compared With Lung Squamous Cell Carcinoma and Adenocarcinoma: A Retrospective Cohort Study. Clin Lung Cancer. 2026. PMID: 42141753.
3. Lee JB, Baek S, Kim DK, et al. Phase I trial of CJRB-101 plus pembrolizumab in patients with metastatic non-small cell lung cancer, head and neck squamous cell carcinoma and melanoma. J Immunother Cancer. 2026. PMID: 42140743.
4. Zou T, Minna JD. Understanding immune checkpoint inhibitor efficacy through spatial decoding of the lung cancer tumor immune microenvironment. J Clin Invest. 2026. PMID: 42138084.
5. Stella GM, Carrozzo VM, Lettieri S, et al. Diagnosis and management of interstitial lung disease with concomitant lung cancer in Italy: Results from the ICARO clinician survey. Respiratory Medicine. 2026. PMID: 42137989.
6. Wang M, Dong W, Chen J, et al. T-Cell Exhaustion in the Tumor Microenvironment: Subcellular Dysfunction, Pan-Cancer Characteristics, and Therapeutic Interventions. Cell Death Dis. 2026. PMID: 42132919.
7. Huangfu R, Lan H, Li R, et al. Clinical benefit and safety of immunotherapy beyond progression in advanced and locally advanced lung cancer: a real-world cohort study. BMC Cancer. 2026. PMID: 42130618.
8. Wang G, Wang Y, Liu J, et al. Preliminary Analysis of Tumor Immune Microenvironment Characteristics in Lung Squamous Cell Carcinoma after Neoadjuvant Immunochemotherapy Based on Single-cell Transcriptomics. Zhongguo Fei Ai Za Zhi. 2026. PMID: 42124412.
9. Sharma A, Pandey P, Upadhya S, et al. Neoadjuvant immunotherapy in resectable non-small cell lung cancer. Cancer Treat Rev. 2025. PMID: 42102450.
10. Meng A, Yuile A, Sim HW, et al. A Systematic Review and Meta-Analysis of the Impact of Tumour Mutation Burden on Survival Outcomes in Solid Tumours. Br J Cancer. 2025. PMID: 42041198.