Cập nhật mới nhất 2024 về điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch hiệu quả nhất hiện nay U phổi là bệnh lý ác tính có tốc độ ph...
Cập nhật mới nhất 2024 về điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch hiệu quả nhất hiện nay
U phổi là bệnh lý ác tính có tốc độ phát triển nhanh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người bệnh. Ở giai đoạn tiến triển, bệnh không chỉ làm suy giảm chức năng hô hấp mà còn gây áp lực lớn về tâm lý, làm giảm chất lượng sống và tạo gánh nặng cho gia đình. Trong bối cảnh y học hiện đại, liệu pháp miễn dịch đã mở ra một chương mới giúp kéo dài sự sống cho bệnh nhân, đặc biệt là khi kết hợp với các giải pháp can thiệp phẫu thuật triệt căn.
Các nghiên cứu y khoa về hiệu quả của liệu pháp miễn dịch
Các dữ liệu lâm sàng cập nhật đến năm 2024 đã chứng minh vai trò quan trọng của liệu pháp miễn dịch trong việc cải thiện tỷ lệ sống sót cho bệnh nhân u phổi ác tính.
- Nghiên cứu của Mark A Socinski và các cộng sự (2024) trong thử nghiệm lâm sàng pha 3 SKYSCRAPER-06 trên 542 bệnh nhân u phổi biểu mô tuyến giai đoạn tiến triển (PMID: 42060297) cho thấy: nhóm sử dụng phác đồ chuẩn bao gồm liệu pháp miễn dịch kết hợp hóa trị đạt thời gian sống thêm không tiến triển bệnh (PFS) trung bình là 9.9 tháng và thời gian sống còn toàn bộ (OS) trung bình lên đến 23.1 tháng.
- Nghiên cứu hồi cứu của Rachel T Gonzalez và cộng sự (2024) thực hiện trên 4.688 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn IV (PMID: 42134900) đã chỉ ra một phát hiện quan trọng về thời điểm dùng thuốc: việc truyền thuốc miễn dịch vào buổi sáng (trước 12:00 trưa) giúp kéo dài thời gian sống trung bình lên 10.3 tháng so với nhóm truyền vào buổi chiều (8.1 tháng). Sự khác biệt này có ý nghĩa thống kê với tỷ lệ rủi ro tử vong giảm đáng kể (HR 1.15).
- Nghiên cứu của Yongfeng Shuai và cộng sự từ năm 2016 đến 2022 trên 140 bệnh nhân lớn tuổi (từ 65 tuổi trở lên) mắc ung thư phổi giai đoạn IB-IIIB (PMID: 40619353) chứng minh: liệu pháp miễn dịch tân bổ trợ (dùng trước phẫu thuật) kết hợp hóa trị giúp tăng tỷ lệ đáp ứng tumor rõ rệt. Nhóm dùng miễn dịch + hóa trị đạt tỷ lệ đáp ứng khách quan (ORR) là 73.1% và tỷ lệ đáp ứng mô bệnh học lớn (MPR) lên đến 64.4%, cao hơn hẳn so với nhóm chỉ hóa trị thuần túy (ORR 29.8% và MPR 25.8%).
So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật
Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, loại tế bào tumor và thể trạng của bệnh nhân. Dưới đây là bảng so sánh ưu nhược điểm giữa hai hướng tiếp cận chính hiện nay:
| Tiêu chí | Điều trị không phẫu thuật (Miễn dịch, hóa trị, xạ trị) | Điều trị phẫu thuật (Can thiệp ngoại khoa) |
|---|---|---|
| Ưu điểm | ▪ Áp dụng được cho giai đoạn muộn hoặc di căn. ▪ Không đòi hỏi thể trạng quá cao để chịu đựng cuộc mổ lớn. ▪ Tác động toàn thân, kiểm soát các vi di căn. |
▪ Loại bỏ trực tiếp và triệt căn khối u khỏi cơ thể. ▪ Mang lại cơ hội khỏi bệnh lâu dài ở giai đoạn sớm. ▪ Tránh được việc phải dùng thuốc kéo dài nếu diện cắt âm tính. |
| Nhược điểm | ▪ Thường không thể loại bỏ hoàn toàn khối u ban đầu ở giai đoạn muộn. ▪ Nguy cơ kháng thuốc hoặc gặp các tác dụng phụ tự miễn. ▪ Thời gian điều trị kéo dài, tốn kém chi phí. |
▪ Là cuộc can thiệp có xâm lấn, đau sau mổ. ▪ Nguy cơ xảy ra các tai biến trong và sau phẫu thuật. ▪ Không tự thực hiện được nếu u đã lan rộng toàn thân. |
Khi nào nên phẫu thuật u phổi
Phẫu thuật vẫn là tiêu chuẩn vàng để điều trị triệt căn u phổi. Trong xu hướng hiện nay, việc kết hợp liệu pháp miễn dịch trước mổ giúp thu nhỏ khối u, tạo cơ hội thuận lợi cho phẫu thuật ít xâm lấn.
Chỉ định phẫu thuật
Phẫu thuật được chỉ định cụ thể trong các trường hợp:
- Khối u ở giai đoạn khu trú (giai đoạn I, II và một số trường hợp IIIa) chưa có di căn xa.
- Bệnh nhân có đủ chức năng hô hấp và dự trữ tim mạch để chịu đựng cuộc mổ cắt thùy phổi hoặc một phần phổi.
- Bệnh nhân sau khi điều trị miễn dịch tân bổ trợ có phản hồi tốt, khối u co nhỏ lại và đủ điều kiện để phẫu thuật diện cắt âm tính (R0).
Những điều cần biết trước khi phẫu thuật
Trước khi bước vào phòng mổ, người bệnh cần được chuẩn bị kỹ lưỡng:
- Đánh giá chức năng phổi thông qua hô hấp ký và đo khả năng khuếch tán khí để đảm bảo phần phổi còn lại sau mổ đủ duy trì sự sống.
- Kiểm tra tim mạch và các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường nhằm tối ưu hóa thể trạng.
- Tập các bài tập thở, hướng dẫn cách ho khạc hiệu quả sau mổ để phòng ngừa xẹp phổi.
- Nhịn ăn uống tuyệt đối trước mổ theo đúng thời gian quy định của bác sĩ gây mê.
Thời gian nằm viện
Đối với các ca phẫu thuật u phổi hiện đại, đặc biệt là phẫu thuật nội soi hoặc phẫu thuật ít xâm lấn, thời gian nằm viện thường kéo dài từ 3 đến 5 đêm. Người bệnh bắt buộc phải nằm lại viện ít nhất 1 đêm tại phòng hồi sức tích cực để theo dõi sát các chỉ số sinh tồn và hoạt động của ống dẫn lưu ngực trước khi chuyển về phòng bệnh thông thường.
Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí
Cả liệu pháp miễn dịch và phẫu thuật đều tiềm ẩn những rủi ro nhất định từ nhẹ đến nặng mà người bệnh cần lưu ý.
Biến chứng từ liệu pháp miễn dịch
- Viêm phổi mô kẽ do miễn dịch: đây là biến chứng nguy hiểm. Nguyên tắc xử trí cơ bản là ngưng thuốc miễn dịch ngay lập tức, sử dụng corticoid đường toàn thân liều cao và hỗ trợ hô hấp nếu có suy hô hấp.
- Suy tuyến thượng thận hoặc viêm tuyến giáp tự miễn (PMID: 41993187, 40859568): xử trí bằng cách bổ sung hormone thay thế (levothyroxine cho suy giáp hoặc hydrocortisone cho suy thượng thận) và theo dõi định kỳ các chỉ số nội tiết.
Biến chứng sau phẫu thuật cắt phổi
- Rò khí kéo dài: khí thoát ra từ diện cắt phổi qua ống dẫn lưu trên 5 ngày. Nguyên tắc xử trí cơ bản là tiếp tục lưu ống dẫn lưu ngực hút áp lực thấp, nếu không tự lành sau vài tuần có thể cần can thiệp dán màng phổi hoặc mổ lại để khâu cố định.
- Chảy máu nội ngực sau mổ: xử trí bằng cách theo dõi lượng máu qua ống dẫn lưu. Nếu chảy máu lượng nhiều và liên tục, bác sĩ sẽ chỉ định mổ lại cấp cứu để tìm và cầm máu kịp thời.
- Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi sau mổ: xử trí bằng cách dùng kháng sinh phổ rộng theo kháng sinh đồ, kết hợp vật lý trị liệu hô hấp để người bệnh khạc đờm ra ngoài.
Kết luận
Điều trị u phổi hiện nay không còn là một phương thức đơn độc mà là sự phối hợp đa mô thức linh hoạt. Liệu pháp miễn dịch mang lại hiệu quả cao trong việc kiểm soát sự tiến triển của tế bào ác tính, đồng thời hỗ trợ đắc lực để phẫu thuật diễn ra an toàn và triệt căn hơn. Để có được phác đồ cá thể hóa phù hợp nhất với tình trạng bệnh của mình, bệnh nhân nên đến khám trực tiếp tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được các bác sĩ thăm khám và tư vấn chính xác.
Để được tư vấn và lập phác đồ điều trị u phổi toàn diện, kết hợp tối ưu giữa liệu pháp miễn dịch tiên tiến và các phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn hiệu quả, Quý khách có thể đến khám trực tiếp tại Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa tại đây sẽ giúp người bệnh an tâm trong suốt hành trình điều trị.
Tài liệu tham khảo
- Socinski MA, Stahel R, Lee DH, et al. Tiragolumab Plus Atezolizumab and Chemotherapy for Advanced Nonsquamous Non-Small Cell Lung Cancer: The Phase 3 SKYSCRAPER-06 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2024. PMID: 42060297.
- Gonzalez RT, Datta R, Rehmani S, et al. Morning versus afternoon administration of immune checkpoint inhibitors in metastatic non-small-cell lung cancer. Ann Oncol. 2024. PMID: 42134900.
- Shuai Y, Liu J, Yang Y, et al. Neoadjuvant immunochemotherapy versus chemotherapy for elderly patients with IB-IIIB non-small-cell lung cancer in real-world practice. BMC Cancer. 2024. PMID: 40619353.
- Xu L, Zhang X, Yao W, Wong VKW. Clinical characteristics and immunotherapy efficacy in advanced lung cancer patients with immune checkpoint inhibitor-related adrenal insufficiency. Medicine (Baltimore). 2024. PMID: 40859568.
- Alessio NL, Ferrari G, Mastrelia A, et al. Thyroid toxicity in lung cancer patients treated with immune-checkpoint inhibitors: a single-center retrospective analysis. J Endocrinol Invest. 2024. PMID: 41993187.
Bình luận