Hướng dẫn chi tiết điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch được bác sĩ khuyên dùng U phổi, đặc biệt là ung thư phổi không tế bà...

Hướng dẫn chi tiết điều trị u phổi bằng liệu pháp miễn dịch được bác sĩ khuyên dùng

U phổi, đặc biệt là ung thư phổi không tế bào nhỏ, vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong trên toàn thế giới. Căn bệnh này không chỉ làm suy giảm chức năng hô hấp mà còn ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý, thể chất và chất lượng cuộc sống hằng ngày của người bệnh. Trong những năm gần đây, sự phát triển của các phương pháp điều trị tiên tiến đã mở ra nhiều cơ hội kéo dài sự sống cho bệnh nhân u phổi.

Bên cạnh liệu pháp miễn dịch đang là bước tiến lớn trong y khoa, việc đánh giá và can thiệp điều trị phẫu thuật kịp thời vẫn được xem là giải pháp cốt lõi nhằm loại bỏ triệt để khối u, giúp người bệnh nâng cao cơ hội hồi phục hoàn toàn.

Liệu pháp miễn dịch và các nghiên cứu y khoa nổi bật

Liệu pháp miễn dịch hoạt động bằng cách kích hoạt hệ thống miễn dịch tự nhiên của cơ thể để nhận diện và tiêu diệt các tế bào u phổi. Tuy nhiên, hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc lớn vào đặc điểm sinh học của từng khối u và thời điểm áp dụng. Các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn đã cung cấp nhiều số liệu cụ thể về hiệu quả cũng như tính chất của liệu pháp này:

• Nghiên cứu của Zhou và các đồng nghiệp trên dữ liệu lâm sàng của 538 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ cho thấy biểu hiện của protein PD-L1 (yếu tố quyết định khả năng đáp ứng với liệu pháp miễn dịch) có sự khác biệt rõ rệt giữa các thể bệnh (PMID: 42141444). Cụ thể, tỷ lệ biểu hiện PD-L1 ở mức độ cao ở bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy đạt 30.08%, trong khi ở ung thư biểu mô tuyến chỉ đạt 19.21%. Ngược lại, tỷ lệ âm tính với PD-L1 ở ung thư biểu mô tuyến lên đến 32.45% so với mức 19.92% của ung thư biểu mô tế bào vảy. Điều này chứng minh thể tế bào vảy và các khối u có độ biệt hóa kém thường có độ nhạy bén tốt hơn với các thuốc ức chế PD-1/PD-L1.
• Nghiên cứu của Chen và các cộng sự trên 265 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn III không thể phẫu thuật nhằm so sánh giữa hai chiến lược: điều trị miễn dịch tuần tự (hóa xạ trị kết hợp thuốc ức chế chốt kiểm soát miễn dịch dưới dạng điều trị tân bổ trợ cộng bổ trợ) và chỉ điều trị bổ trợ đơn thuần (PMID: 42141789). Kết quả sau khi đồng bộ các đặc điểm nền (PSM) ghi nhận tỷ lệ sống thêm không bệnh tiến triển sau 2 năm (2-y PFS) của nhóm điều trị tuần tự là 62.2%, so với nhóm chỉ điều trị bổ trợ là 56.8%. Tỷ lệ sống còn toàn bộ sau 2 năm (2-y OS) tương ứng ở hai nhóm là 87.9% và 94.9%. Khác biệt về mặt sống còn giữa hai nhóm không có ý nghĩa thống kê, nhưng nhóm chỉ điều trị bổ trợ có tỷ lệ thiếu máu cao hơn đáng kể (52.8% so với 27.8%).
• Nghiên cứu đa trung tâm của Sun và các cộng sự đánh giá hiệu quả của phương pháp hóa trị kết hợp miễn dịch tân bổ trợ trên 40 bệnh nhân mắc carcinom biểu mô lympho ở phổi (PLEC) giai đoạn IB-III trước khi tiến hành phẫu thuật triệt căn (PMID: 42141753). Kết quả cho thấy tỷ lệ đạt đáp ứng mô bệnh học lớn (MPR) là 45.0% và tỷ lệ đáp ứng hoàn toàn trên mô bệnh học (pCR) đạt 20.0%. Thời gian sống thêm không bệnh trung vị là 24.8 tháng, với tỷ lệ sống thêm không bệnh sau 1 năm và 2 năm lần lượt là 92.3% và 76.6%. Khi so sánh với các nhóm bệnh nhân ung thư biểu mô tế bào vảy và ung thư biểu mô tuyến nhận cùng phác đồ, hiệu quả lâm sàng và độ an toàn là tương đương nhau.

So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Việc lựa chọn phương pháp điều trị cần dựa trên giai đoạn bệnh, thể trạng của bệnh nhân và đặc tính của khối u. Dưới đây là bảng so sánh ưu nhược điểm giữa hai hướng đi chính hiện nay:

Điều trị không phẫu thuật (Hóa trị, xạ trị, liệu pháp miễn dịch đơn thuần)

• Ưu điểm: ít xâm lấn, không đòi hỏi cuộc mổ lớn, áp dụng được cho những bệnh nhân có thể trạng yếu, lớn tuổi hoặc khối u đã ở giai đoạn tiến triển, lan rộng không còn khả năng cắt bỏ.
• Nhược điểm: tỷ lệ tái phát tại chỗ cao hơn so với việc loại bỏ trực tiếp khối u. Bệnh nhân phải theo sát các liệu trình kéo dài, dễ gặp các tác dụng phụ toàn thân hoặc độc tính trên phổi như viêm phổi do miễn dịch hay do xạ trị.

Điều trị phẫu thuật (Cắt thùy phổi, cắt phổi hình chêm hoặc cắt một bên phổi)

• Ưu điểm: là phương pháp triệt căn mang lại cơ hội chữa khỏi bệnh cao nhất ở giai đoạn sớm. Loại bỏ ngay lập tức nguồn gốc của khối u, giảm thiểu tối đa nguy cơ tế bào ác tính tiếp tục di căn, đồng thời cung cấp mẫu bệnh phẩm toàn vẹn để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh chính xác.
• Nhược điểm: là một cuộc can thiệp có xâm lấn, đòi hỏi bệnh nhân phải đáp ứng đủ điều kiện về chức năng hô hấp và tim mạch để chịu đựng cuộc mê cũng như quá trình phục hồi sau mổ.

Hướng dẫn chi tiết về can thiệp phẫu thuật u phổi

Khi nào nên phẫu thuật

Phẫu thuật được chỉ định ưu tiên cho các trường hợp u phổi nguyên phát ở giai đoạn sớm (giai đoạn I, II và một số trường hợp giai đoạn IIIa sau khi đã điều trị tân bổ trợ ổn định) khi khối u còn khu trú và chưa có dấu hiệu di căn xa. Người bệnh cần có chức năng phổi dự trữ tốt, đảm bảo duy trì được hoạt động hô hấp bình thường sau khi cắt bỏ một phần nhu mô phổi.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Trước khi bước vào phòng mổ, bệnh nhân sẽ được thực hiện các khảo sát chuyên sâu bao gồm đo chức năng hô hấp, chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) ngực, hoặc chụp bộc lộ chuyển hóa (PET-CT) để đánh giá toàn diện. Bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết về phương pháp mổ (phẫu thuật nội soi lồng ngực ít xâm lấn hoặc mổ mở tùy thuộc kích thước và vị trí khối u), các rủi ro có thể gặp phải, cũng như hướng dẫn các bài tập thở, tập vận động cơ hô hấp nhằm chủ động phòng ngừa tình trạng xẹp phổi sau mổ.

Thời gian nằm viện

Đối với các ca phẫu thuật nội soi lồng ngực ít xâm lấn, thời gian nằm viện trung bình thường dao động từ 3 đến 5 đêm. Trường phải mổ mở hoặc ca mổ phức tạp hơn, thời gian nằm viện có thể kéo dài từ 5 đến 7 đêm để các bác sĩ theo dõi sát sao tốc độ lành thương và các chỉ số sinh hiệu. Bệnh nhân luôn được đảm bảo lưu lại viện ít nhất 1 đêm đầu tiên tại phòng hồi sức tích cực nhằm kiểm soát đau và theo dõi hệ thống dẫn lưu màng phổi.

Các biến chứng có thể gặp phải

Mặc dù kỹ thuật phẫu thuật hiện nay rất phát triển, một số biến chứng từ nhẹ đến nặng vẫn có nguy cơ xảy ra trong và sau quá trình hậu phẫu:

• Rò khí kéo dài: rò rỉ khí từ bề mặt phổi bị cắt ra khoang màng phổi. Nguyên tắc xử trí cơ bản là tiếp tục lưu giữ và theo dõi ống dẫn lưu màng phổi dưới áp lực hút phù hợp cho đến khi nhu mô phổi nở ra và tự b bịt kín vết rò.
• Xẹp phổi hoặc viêm phổi hậu phẫu: do ứ đọng đờm nhớt vì người bệnh ngại đau không dám ho khạc. Nguyên tắc xử trí cơ bản là cho bệnh nhân sử dụng thuốc giảm đau tối ưu, thực hiện vật lý trị liệu hô hấp tích cực, khuyến khích vận động sớm và dùng kháng sinh nếu có tình trạng nhiễm trùng.
• Chảy máu trong lồng ngực: biến chứng cấp tính có thể xảy ra ngay sau mổ. Nguyên tắc xử trí cơ bản là theo dõi lượng máu qua ống dẫn lưu, truyền máu bổ sung hoặc tiến hành phẫu thuật nội soi lại để cầm máu kịp thời nếu phát hiện có tổn thương mạch máu tiến triển.

Kết luận

Điều trị u phổi là một quá trình toàn diện đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều phương pháp. Trong khi liệu pháp miễn dịch mở ra những hướng đi đầy hứa hẹn cho các giai đoạn tiến triển, phẫu thuật vẫn giữ vai trò nền tảng giúp giải quyết triệt để khối u ở giai đoạn sớm. Việc hiểu rõ ưu nhược điểm, các chỉ số nghiên cứu y khoa lâm sàng và quy trình can thiệp sẽ giúp người bệnh chủ động hơn trên hành trình chiến thắng bệnh tật. Để có được phác đồ cá thể hóa an toàn và phù hợp nhất, bệnh nhân nên đến thăm khám trực tiếp tại các cơ sở y tế uy tín nhằm nhận được sự đánh giá chính xác từ đội ngũ chuyên gia.

Nếu có bất kỳ thắc mắc nào về tình trạng u phổi hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về phương pháp phẫu thuật lồng ngực ít xâm lấn, quý bệnh nhân có thể đặt lịch hẹn để đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Việc thăm khám sớm và trực tiếp cùng chuyên gia sẽ giúp chẩn đoán chính xác giai đoạn bệnh, từ đó đưa ra giải pháp can thiệp kịp thời và bảo vệ tối đa sức khỏe hệ hô hấp của bạn.

Tài liệu tham khảo

1. Zhou X, Ao S, Guo Y, Jin J. Expression differences and clinical significance of PD-L1 in lung cancer patients with different histological types and differentiation degrees. Diagn Pathol. 2026. PMID: 42141444.
2. Chen W, Zhao A, Liang Y, et al. Reshaping immunotherapy sequencing strategy: equivalent survival with induction plus consolidation vs. consolidation-only strategy in unresectable stage III NSCLC. J Cancer Res Clin Oncol. 2026. PMID: 42141789.
3. Sun W, Lin Y, Zhou Y, et al. Efficacy of Neoadjuvant Immunochemotherapy in Pulmonary Lymphoepithelioma Carcinoma Compared With Lung Squamous Cell Carcinoma and Adenocarcinoma: A Retrospective Cohort Study. Clin Lung Cancer. 2026. PMID: 42141753.