Kỹ thuật cắt thùy phổi kèm nạo vét hạch triệt để bằng robot Sự xuất hiện của ung thư phổi ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng sống ...
Kỹ thuật cắt thùy phổi kèm nạo vét hạch triệt để bằng robot
Sự xuất hiện của ung thư phổi ảnh hưởng sâu sắc đến chất lượng sống của người bệnh. Về mặt sinh lý, khối u phát triển gây chèn ép hệ hô hấp, dẫn đến các triệu chứng ho dai dẳng, khó thở và đau tức ngực, làm suy giảm thể lực nghiêm trọng. Về mặt tâm lý, nỗi sợ hãi trước căn bệnh ác tính cùng áp lực điều trị kéo dài dễ khiến bệnh nhân rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm. Những xáo trộn này trực tiếp tác động đến đời sống xã hội, làm hạn chế khả năng lao động và giao tiếp hằng ngày của người bệnh. Trong các phương pháp can thiệp, phẫu thuật cắt thùy phổi kết hợp nạo vét hạch là giải pháp mang tính triệt để nhằm loại bỏ tế bào ung thư khỏi cơ thể.
So sánh phương pháp phẫu thuật và điều trị không phẫu thuật
Đối với ung thư phổi giai đoạn khu trú, việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp quyết định trực tiếp đến tiên lượng của bệnh nhân.
- Điều trị không phẫu thuật: bao gồm hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch. Phương pháp này thường được ưu tiên khi bệnh nhân có thể trạng quá yếu hoặc tế bào ung thư đã di căn xa. Nhược điểm lớn nhất là khó loại bỏ hoàn toàn gốc rễ khối u, tỷ lệ tái phát cao và chỉ mang tính chất kiểm soát bệnh, kéo dài thời gian sống.
- Điều trị phẫu thuật: đặc biệt là phẫu thuật nội soi hỗ trợ bằng robot (RATS), được xem là tiêu chuẩn vàng cho các trường hợp ung thư phổi giai đoạn sớm. Phương pháp này giúp loại bỏ hoàn toàn thùy phổi chứa khối u và hệ thống hạch bạch huyết xung quanh, mang lại cơ hội khỏi bệnh lâu dài. Nhờ công nghệ robot, phẫu thuật viên có thể thao tác chính xác, hạn chế tối đa tổn thương các mô lành lân cận.
Nghiên cứu y khoa về hiệu quả của phẫu thuật robot
Hiệu quả và tính an toàn của kỹ thuật cắt thùy phổi kèm nạo vét hạch bằng robot đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên thế giới.
Nghiên cứu của tác giả Jia Huang và các cộng sự tại Bệnh viện Ngực Thượng Hải trên 389 bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ (PMID: 30069376) cho thấy, thời gian phẫu thuật trung bình bằng robot là 91.51 phút. Tỷ lệ chảy máu trong mổ rất thấp với 95.8% trường hợp mất dưới 100 mL máu. Tỷ lệ phải chuyển sang mổ mở chỉ chiếm 1.2% và không có trường hợp nào tử vong trong hoặc ngay sau phẫu thuật. Thời gian nằm viện trung bình của bệnh nhân rất ngắn, chỉ khoảng 4.96 ngày.
Một nghiên cứu khác của tác giả Carmelina Zirafa và cộng sự so sánh giữa mổ robot và mổ mở (PMID: 29943062) chứng minh rằng phẫu thuật robot đạt hiệu quả nạo vét hạch tương đương mổ mở. Số lượng hạch bạch huyết lấy được ở nhóm robot trung bình là 14.42 hạch, so với nhóm mổ mở là 14.32 hạch. Tỷ lệ phát hiện hạch di căn tiềm ẩn (upstaging) ở nhóm robot đạt 20.75%, tương đương nhóm mổ mở (17.92%), khẳng định tính triệt để về mặt ung thư học của kỹ thuật này.
Nghiên cứu của tác giả Giulia Veronesi và cộng sự (PMID: 20038475) cho biết nhóm phẫu thuật robot có số lượng hạch nạo vét trung bình là 17.5 hạch. Thời gian nằm viện sau mổ của nhóm robot ngắn hơn đáng kể so với nhóm mổ mở (4.5 ngày so với 6 ngày), giúp bệnh nhân phục hồi chức năng hô hấp nhanh hơn.
Gần đây, nghiên cứu của tác giả Ashley L Deeb và cộng sự (PMID: 39148816) cũng xác nhận phẫu thuật robot giúp lấy được nhiều hạch hơn (trung bình 11 hạch) và kiểm tra được nhiều nhóm hạch hơn (trung bình 4 nhóm hạch) so với phẫu thuật nội soi thông thường (VATS), giúp tối ưu hóa việc phân chia giai đoạn bệnh sau mổ.
Khi nào nên phẫu thuật và quy trình chuẩn bị
Khi nào nên phẫu thuật
Phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot được chỉ định cụ thể cho các trường hợp:
- Bệnh nhân ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn sớm (giai đoạn I, II) (PMID: 20038475, 30069376).
- Bệnh nhân giai đoạn tiến triển tại chỗ (giai đoạn IIIA) sau khi đã trải qua điều trị tiền phẫu bằng hóa trị hoặc liệu pháp miễn dịch ổn định (PMID: 41098283, 34441761).
- Khối u phổi có kích thước và vị trí phù hợp, không xâm lấn lan rộng vào các mạch máu lớn hay cấu trúc không thể cắt bỏ trong lồng ngực (PMID: 22748642).
Những điều cần biết trước khi phẫu thuật
Trước khi bước vào phòng mổ, bệnh nhân sẽ được chuẩn bị kỹ lưỡng:
- Đánh giá toàn diện chức năng hô hấp thông qua đo hô hấp ký và khả năng khuếch tán khí để đảm bảo phần phổi còn lại đủ duy trì sự sống.
- Thực hiện các xét nghiệm hình ảnh chuyên sâu như chụp CT ngực, PET-CT hoặc nội soi siêu âm phế quản (EBUS) để đánh giá chính xác hệ thống hạch (PMID: 34441761, 38787018).
- Tầm soát và kiểm soát tốt các bệnh lý nền đi kèm như tăng huyết áp, tiểu đường, hoặc bệnh mạch vành (PMID: 34441761).
- Hướng dẫn tập thở bằng dụng cụ chuyên dụng và nhịn ăn uống hoàn toàn trước mổ theo đúng quy định an toàn gây mê.
Thời gian nằm viện
Nhờ đặc tính ít xâm lấn của công nghệ robot, thời gian nằm viện của bệnh nhân được rút ngắn đáng kể. Bệnh nhân cần nằm viện theo dõi sát tại phòng hồi sức ít nhất 1 đêm sau mổ để kiểm tra chức năng phổi và lượng dịch dẫn lưu lồng ngực (PMID: 21529768). Thời gian nằm viện trung bình dao động từ 2 đến 5 ngày tùy thuộc vào tốc độ hồi phục và thời điểm có thể rút ống dẫn lưu (PMID: 20038475, 21529768, 30069376).
Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí
Dù là kỹ thuật tiên tiến, phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot vẫn tiềm ẩn một số nguy cơ. Việc nhận diện sớm và xử trí đúng nguyên tắc là chìa khóa đảm bảo an toàn cho bệnh nhân.
- Rò khí kéo dài: khí thoát ra từ bề mặt nhu mô phổi sau cắt bỏ chiếm tỷ lệ khoảng 9% (PMID: 30069376). Nguyên tắc xử trí cơ bản là tiếp tục lưu ống dẫn lưu lồng ngực kết hợp hút áp lực âm nhẹ để phổi nở sát vào thành ngực, hầu hết tổn thương sẽ tự bịt kín sau vài ngày.
- Chảy máu sau mổ: có thể xuất phát từ các mạch máu nhỏ ở thành ngực hoặc vùng nạo vét hạch (PMID: 30069376). Nguyên tắc xử trí là theo dõi sát lượng máu qua ống dẫn lưu và các chỉ số sinh hiệu. Nếu chảy máu lượng nhiều hoặc không tự cầm, bác sĩ sẽ can thiệp nội soi lại để tìm và kẹp đốt vị trí chảy máu.
- Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi: do ứ đọng đờm nhớt sau phẫu thuật (PMID: 22748642). Nguyên tắc xử trí bao gồm sử dụng kháng sinh phổ rộng theo kháng sinh đồ, kết hợp tích cực thực hiện vật lý trị liệu hô hấp, khuyến khích bệnh nhân ho khạc và vận động sớm tại giường.
- Đau sau mổ: dù vết mổ robot nhỏ nhưng bệnh nhân vẫn có cảm giác đau tức vùng ngực đặt nội soi (PMID: 39148816). Nguyên tắc xử trí là áp dụng quy trình giảm đau đa mô thức, phối hợp thuốc giảm đau truyền tĩnh mạch, thuốc uống và phong bế thần kinh liên sườn để giúp bệnh nhân dễ chịu, thuận lợi cho việc tập thở.
Kết luận
Kỹ thuật cắt thùy phổi kèm nạo vét hạch triệt để bằng robot là một bước tiến lớn trong phẫu thuật lồng ngực, mang lại hiệu quả loại bỏ khối u vượt trội, ít xâm lấn, giúp giảm mất máu và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh. Việc chỉ định phẫu thuật cần dựa trên sự đánh giá kỹ lưỡng về giai đoạn bệnh và thể trạng của từng cá nhân. Để có phác đồ điều trị tối ưu và an toàn nhất, bệnh nhân nên đến trực tiếp các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, hội chẩn và tư vấn kỹ lưỡng từ đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm.
Nếu có các triệu chứng nghi ngờ hoặc cần tư vấn sâu hơn về kỹ thuật phẫu thuật phổi bằng robot, quý bệnh nhân có thể đến khám trực tiếp tại Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Việc thăm khám trực tiếp giúp đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe cấu trúc phổi và hệ thống hạch lân cận. Từ đó, bác sĩ sẽ đưa ra giải pháp can thiệp ngoại khoa phù hợp, cá thể hóa cho từng trường hợp nhằm đạt hiệu quả điều trị cao nhất.
Bác sĩ Trần Quốc Hoài sẽ không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu chuyển khoản trước, không hứa "cam kết khỏi 100%", và sẽ chỉ tư vấn phẫu thuật sau khi đã khám và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với bằng chứng y khoa rõ ràng. Bệnh nhân cần cảnh giác với các tài khoản mạo danh, và chỉ nên liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện hoặc đến khám trực tiếp để được tư vấn chính xác và an toàn. Bác sĩ Hoài không làm việc một mình mà luôn có sự hỗ trợ của một đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện, và mọi quyết định về điều trị đều dựa trên bằng chứng y khoa và lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.
Tài liệu tham khảo
- Huang J, Li J, Li H, Lin H, Lu P, Luo Q. Continuous 389 cases of Da Vinci robot-assisted thoracoscopic lobectomy in treatment of non-small cell lung cancer: experience in Shanghai Chest Hospital. J Thorac Dis. 2018. PMID: 30069376.
- Zirafa C, Aprile V, Ricciardi S, Romano G, Davini F, Cavaliere I, Alì G, Fontanini G, Melfi F. Nodal upstaging evaluation in NSCLC patients treated by robotic lobectomy. Surg Endosc. 2019. PMID: 29943062.
- Veronesi G, Galetta D, Maisonneuve P, Melfi F, Schmid RA, Borri A, Vannucci F, Spaggiari L. Four-arm robotic lobectomy for the treatment of early-stage lung cancer. J Thorac Cardiovasc Surg. 2010. PMID: 20038475.
- Deeb AL, De Leon L, Mazzola E, Kucukak S, Singh A, McAllister M, Garrity M, Jaklitsch MT, Wee JO, Rochefort MM. Early adoption of robotic lung resection in an established video assisted thoracic surgery practice. Am J Surg. 2024. PMID: 39148816.
- Howard K, Chihara R, Naselsky WC, Kim MP. Robotic-Assisted Lobectomy Following Induction Chemoimmunotherapy Achieves Complete Pathologic Response in Stage IIIA Lung Adenocarcinoma: A Case Report. Cureus. 2023. PMID: 41098283.
- Casiraghi M, Petrella F, Sedda G, Mazzella A, Guarize J, Maisonneuve P, De Marinis F, Spaggiari L. Preliminary Results of Robotic Lobectomy in Stage IIIA-N2 NSCLC after Induction Treatment: A Case Control Study. Cancers (Basel). 2021. PMID: 34441761.
- Pardolesi A, Park B, Petrella F, Borri A, Gasparri R, Veronesi G. Robotic anatomic segmentectomy of the lung: technical aspects and initial results. Ann Thorac Surg. 2012. PMID: 22748642.
- Cerfolio RJ, Bryant AS, Minnich DJ. Starting a robotic program in general thoracic surgery: why, how, and lessons learned. Ann Thorac Surg. 2011. PMID: 21529768.
- Romano G, Zirafa CC, Calabrò F, Alì G, Manca G, De Liperi A, Proietti A, Manfredini B, Di Stefano I, Marciano A, Davini F, Volterrani D, Melfi F. Sentinel Lymph Node Mapping in Lung Cancer: A Pilot Study for the Detection of Micrometastases in Stage I Non-Small Cell Lung Cancer. Cancers (Basel). 2024. PMID: 38787018.
Bình luận