Lưu ý quan trọng khi phẫu thuật nội soi lồng ngực điều trị u phổi dành cho người cao tuổi U phổi ở người cao tuổi không chỉ gây ...

Lưu ý quan trọng khi phẫu thuật nội soi lồng ngực điều trị u phổi dành cho người cao tuổi

U phổi ở người cao tuổi không chỉ gây ra những tổn thương về mặt sinh lý như khó thở, ho ra máu hay sụt cân, mà còn tạo ra áp lực nặng nề về tâm lý và xã hội. Sự suy giảm chức năng hô hấp khiến người bệnh dễ rơi vào trạng thái lo âu, trầm cảm và phụ thuộc vào sự chăm sóc của gia đình, làm giảm đáng kể chất lượng cuộc sống. Việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp, đặc biệt là cân nhắc giữa phẫu thuật nội soi và các phương pháp không xâm lấn, đóng vai trò quyết định đến khả năng hồi phục và kéo dài tuổi thọ cho bệnh nhân.

Nghiên cứu y khoa về phẫu thuật nội soi u phổi ở người cao tuổi

Hiệu quả của phẫu thuật nội soi lồng ngực (VATS) và phẫu thuật robot (RATS) đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu quy mô lớn, cho thấy sự an toàn ngay cả với những bệnh nhân trên 80 tuổi.

• Một phân tích gộp dữ liệu bệnh nhân từ các thử nghiệm ngẫu nhiên (PMID: 41864749) cho thấy phẫu thuật nội soi cắt thùy phổi giúp giảm 21% nguy cơ tử vong so với phẫu thuật mở truyền thống ở bệnh nhân ung thư phổi giai đoạn sớm, trong khi tỷ lệ tái phát bệnh không có sự khác biệt.
• Nghiên cứu trên bệnh nhân trên 80 tuổi áp dụng quy trình phục hồi sớm sau phẫu thuật ERAS (PMID: 41904848) khẳng định phẫu thuật nội soi cắt thùy phổi là an toàn và khả thi. Tỷ lệ biến chứng chung tương đương với nhóm bệnh nhân trẻ hơn, ngoại trừ tỷ lệ rung nhĩ sau mổ ở người trên 80 tuổi cao hơn (12% so với 7,6%).
• Khi so sánh giữa phẫu thuật robot (RATS) và nội soi (VATS) ở người trên 65 tuổi (PMID: 42061191), nhóm phẫu thuật robot có thời gian mổ ngắn hơn (156 ± 51,67 phút so với 214,3 ± 89,95 phút), lượng máu mất ít hơn (44,96 ± 83,49 mL so với 149,44 ± 461,51 mL) và thời gian nằm viện ngắn hơn, dù chi phí điều trị cao hơn.
• Nghiên cứu so sánh giữa cắt thùy phổi và cắt hình chêm nội soi ở người cao tuổi (PMID: 42163890) cho thấy phương pháp cắt hình chêm giúp giảm chấn thương trong mổ, bảo tồn chức năng phổi tốt hơn và cải thiện điểm chất lượng cuộc sống về vận động, cảm xúc sau 12 tháng.

So sánh điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, thể trạng của bệnh nhân và mục tiêu điều trị.

Điều trị không phẫu thuật

• Ưu điểm: Không gây sốc phẫu thuật, không cần gây mê, phù hợp với bệnh nhân có nhiều bệnh nền nặng (suy tim, suy thận giai đoạn cuối) hoặc ung thư giai đoạn muộn.
• Nhược điểm: Thường chỉ mang tính chất kiểm soát triệu chứng hoặc kéo dài sự sống, không thể loại bỏ hoàn toàn khối u.

Điều trị phẫu thuật (Nội soi hoặc Robot)

• Ưu điểm: Có cơ hội điều trị triệt để (loại bỏ hoàn toàn khối u), cải thiện triệu chứng nhanh chóng và kéo dài thời gian sống thêm.
• Nhược điểm: Có rủi ro liên quan đến gây mê, phẫu thuật và cần thời gian hồi phục.

Khi nào nên phẫu thuật

Phẫu thuật nội soi lồng ngực được khuyến cáo cho người cao tuổi trong các trường hợp cụ thể sau:

• Bệnh nhân mắc ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn sớm (PMID: 42163890, 41893023).
• Thể trạng chung ổn định, chức năng hô hấp và tim mạch cho phép thực hiện gây mê.
• Được hội đồng đa chuyên khoa đánh giá là có lợi ích vượt trội so với rủi ro (PMID: 41893023).
• Đối với bệnh nhân rất cao tuổi (trên 80 tuổi), ưu tiên các phương pháp ít xâm lấn như phẫu thuật nội soi một cổng (Uniportal VATS) hoặc cắt phân thùy/cắt hình chêm để giảm thiểu biến chứng (PMID: 41893023).

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Để đảm bảo an toàn cao nhất cho người cao tuổi, quá trình chuẩn bị cần thực hiện kỹ lưỡng:

• Đánh giá rủi ro toàn diện: Kiểm tra chức năng tim, phổi, xét nghiệm đông máu và đánh giá mức độ dinh dưỡng.
• Tư vấn về phương pháp: Bác sĩ sẽ giải thích rõ sự khác biệt giữa cắt thùy phổi (triệt để hơn) và cắt hình chêm (ít xâm lấn hơn) dựa trên kích thước và vị trí khối u.
• Chuẩn bị tâm lý và vận động: Hướng dẫn các bài tập hít thở, vận động sớm để phòng ngừa xẹp phổi và huyết khối tĩnh mạch sâu sau mổ.
• Thống nhất về mục tiêu: Xác định rõ mục tiêu là điều trị triệt để hay chỉ phẫu thuật để giảm triệu chứng.

Thời gian nằm viện và hồi phục

Thời gian nằm viện phụ thuộc vào phương pháp phẫu thuật và tốc độ hồi phục của từng bệnh nhân:

• Phẫu thuật nội soi cắt hình chêm: Thời gian nằm viện thường ngắn hơn, có thể chỉ từ 2 đến 4 ngày.
• Phẫu thuật nội soi cắt thùy phổi: Thường nằm viện từ 4 đến 7 ngày tùy vào tình trạng rò khí sau mổ.
• Phẫu thuật robot (RATS): Có xu hướng rút ngắn thời gian nằm viện hơn so với VATS truyền thống (PMID: 42061191).
• Bệnh nhân trên 80 tuổi: Có thể nằm viện lâu hơn nhóm trẻ hơn khoảng 1 ngày (PMID: 41904848).

Các biến chứng có thể gặp phải

Mặc dù phẫu thuật nội soi ít xâm lấn, người cao tuổi vẫn có nguy cơ gặp một số biến chứng:

• Rung nhĩ sau mổ: Thường gặp hơn ở người rất cao tuổi; xử trí bằng thuốc kiểm soát nhịp tim hoặc sốc điện nếu cần (PMID: 41904848).
• Rò khí kéo dài: Xử trí bằng cách theo dõi ống dẫn lưu lồng ngực, điều chỉnh mức hút hoặc can thiệp nội soi nếu rò khí không giảm.
• Viêm phổi hoặc xẹp phổi: Xử trí bằng vật lý trị liệu hô hấp, vỗ rung lồng ngực và sử dụng kháng sinh phù hợp.
• Đau mạn tính sau phẫu thuật: Có thể áp dụng các phương pháp giảm đau đa mô thức hoặc kích thích từ trường xuyên sọ (rTMS) để giảm tỷ lệ đau mạn tính (PMID: 41943114).

Kết luận

Phẫu thuật nội soi lồng ngực là phương pháp an toàn và hiệu quả trong điều trị u phổi cho người cao tuổi, giúp giảm thiểu đau đớn và rút ngắn thời gian hồi phục so với mổ mở. Tuy nhiên, việc quyết định phẫu thuật cần dựa trên sự đánh giá chi tiết về thể trạng, giai đoạn bệnh và sự đồng thuận của gia đình. Bệnh nhân nên đến khám trực tiếp tại các cơ sở chuyên khoa để được tư vấn phương án điều trị cá thể hóa, đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị cao nhất.

Để được tư vấn chi tiết về phương pháp phẫu thuật nội soi lồng ngực điều trị u phổi phù hợp nhất với tình trạng sức khỏe, quý bệnh nhân và gia đình cần đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá chính xác thể trạng và đưa ra phác đồ điều trị an toàn, tối ưu cho người cao tuổi.

Tài liệu tham khảo

• Harris RA, et al. Survival outcome of VATS compared with open lobectomy for lung cancer: an individual patient data meta-analysis of randomised trials. PMID: 41864749.
• Li J, et al. Clinical efficacy and safety of video-assisted thoracoscopic lobectomy versus wedge resection in elderly patients with early-stage non-small cell lung cancer. PMID: 42163890.
• Visby L, et al. Outcomes of Video-Assisted Thoracoscopic Lobectomy in Octogenarians Following Enhanced Recovery After Surgery Protocols. PMID: 41904848.
• Huang LC, et al. Robotic-assisted versus video-assisted thoracoscopic anatomical pulmonary resection in elderly patients with lung cancer: A propensity score-matched comparison of short-term outcomes. PMID: 42061191.
• Nachira D, et al. Uniportal-VATS for Early-Stage NSCLC in Octogenarians: A Single-Center, Retrospective Study of Surgical and Short-Term Oncological Outcomes. PMID: 41893023.
• Zhou WW, et al. Early repetitive transcranial magnetic stimulation for preventing chronic postoperative pain in older adults: a randomized clinical sub-study. PMID: 41943114.