Phẫu thuật robot điều trị u phổi ít xâm lấn và tác động đến hệ miễn dịch Phát hiện u phổi luôn mang lại sự lo lắng rất lớn cho n...

Phẫu thuật robot điều trị u phổi ít xâm lấn và tác động đến hệ miễn dịch

Phát hiện u phổi luôn mang lại sự lo lắng rất lớn cho người bệnh, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lý, sức khỏe và chất lượng cuộc sống hằng ngày. Khi đối mặt với căn bệnh này, việc lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp là vô cùng quan trọng để vừa loại bỏ khối u, vừa giúp cơ thể nhanh chóng phục hồi.

So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với u phổi, việc lựa chọn phương pháp can thiệp phụ thuộc vào tính chất và giai đoạn của khối u.

• Điều trị không phẫu thuật (bao gồm theo dõi định kỳ, hóa trị, xạ trị hoặc điều trị nhắm trúng đích): phương pháp này thường được áp dụng cho các trường hợp u lành tính nhỏ chưa gây triệu chứng, hoặc tổn thương ác tính giai đoạn muộn không còn khả năng phẫu thuật. Nhược điểm là không loại bỏ tận gốc được khối u nếu là u ác tính, khối u vẫn có nguy cơ tiến triển và gây nguy hiểm.
• Điều trị phẫu thuật (cắt thùy phổi hoặc cắt phân thùy phổi): đây là phương pháp điều trị triệt để nhất, giúp loại bỏ hoàn toàn khối u ra khỏi cơ thể, đặc biệt có ý nghĩa quyết định trong việc chữa khỏi u phổi giai đoạn sớm.

Nghiên cứu y khoa về phẫu thuật robot và hệ miễn dịch

Phẫu thuật lồng ngực đã có những bước tiến vượt bậc trong vài thập kỷ qua, từ mổ mở truyền thống chuyển sang phẫu thuật nội soi (VATS) và hiện nay là phẫu thuật robot. Những cải tiến này hướng tới mục tiêu tối thiểu hóa tổn thương mô và bảo tồn tối đa sinh lý cho người bệnh.

Nghiên cứu tổng quan của tác giả Joyce W Y Chan và các cộng sự từ Đại học Y khoa Thẩm Quyến và Đại học Trung văn Hương Cảng được công bố trên tạp chí y khoa quốc tế (PMID: 32061088) đã chỉ ra rằng, tổn thương do đường mổ (surgical access trauma) có tác động bất lợi rất lớn đến trạng thái miễn dịch, chức năng các cơ quan và khả năng phục hồi lâm sàng của bệnh nhân.

Theo nghiên cứu này (PMID: 32061088), các phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn hiện đại như phẫu thuật nội soi lồng ngực một lỗ (uniportal VATS) và phẫu thuật robot (robotic thoracic surgery) mang lại các lợi ích miễn dịch và sinh lý vượt trội nhờ giảm thiểu tổn thương cơ thể:

• Bảo tồn tốt hơn hệ miễn dịch tế bào và duy trì ổn định nồng độ cytokine trong máu.
• Giảm thiểu sự giải phóng các hormone gây căng thẳng (stress hormones) do chấn thương mô gây ra.
• Giúp bảo tồn chức năng phổi và chức năng vùng vai tốt hơn sau mổ.
• Giảm đáng kể mức độ đau sau mổ, rút ngắn thời gian đặt ống dẫn lưu ngực cũng như thời gian nằm viện của bệnh nhân.

Khi nào nên phẫu thuật u phổi

Chỉ định can thiệp phẫu thuật được đưa ra sau khi người bệnh được thăm khám và thực hiện đầy đủ các xét nghiệm cận lâm sàng cần thiết:

• Khối u phổi có kích thước lớn, gây chèn ép hoặc có triệu chứng ho ra máu, đau ngực.
• Khối u được chẩn đoán hoặc nghi ngờ cao là u ác tính (ung thư phổi) ở giai đoạn còn khu trú, chưa di căn xa.
• Người bệnh đáp ứng đủ điều kiện về chức năng hô hấp và tim mạch để trải qua cuộc phẫu thuật.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Trước khi bước vào phòng mổ, người bệnh sẽ được tư vấn kỹ lưỡng các vấn đề sau:

• Đánh giá toàn diện sức khỏe: thực hiện các xét nghiệm máu, đo chức năng hô hấp, chụp cắt lớp vi tính (CT Scan) ngực, điện tâm đồ để đảm bảo an toàn cho cuộc mổ.
• Nhịn ăn uống: người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối hướng dẫn nhịn ăn uống trước giờ mổ theo quy định của bác sĩ gây mê.
• Tâm lý và vận động: hướng dẫn các bài tập thở, tập ho hiệu quả sau mổ để tránh ứ đọng đờm dãi và hạn chế xẹp phổi.

Thời gian nằm viện và các biến chứng có thể gặp phải

Sau phẫu thuật cắt u phổi bằng robot hoặc nội soi ít xâm lấn, thời gian nằm viện thường ngắn, người bệnh cần lưu lại bệnh viện ít nhất 1 đêm hoặc từ 3 đến 5 ngày tùy thuộc vào tốc độ rút ống dẫn lưu và khả năng tự vận động.

Dù là phương pháp ít xâm lấn, phẫu thuật lồng ngực vẫn có thể tiềm ẩn một số biến chứng từ nhẹ đến nặng:

• Rò khí kéo dài: xử trí bằng cách theo dõi ống dẫn lưu ngực, hút áp lực âm phù hợp hoặc sử dụng các chất gây dính màng phổi nếu cần thiết.
• Xẹp phổi hoặc viêm phổi: xử trí bằng cách khuyến khích người bệnh vận động sớm, thực hiện vật lý trị liệu hô hấp, long đờm và dùng kháng sinh khi có nhiễm trùng.
• Chảy máu sau mổ: xử trí bằng cách theo dõi sát lượng máu qua ống dẫn lưu, truyền máu hoặc phẫu thuật lại để cầm máu nếu chảy máu tiến triển.
• Đau vết mổ: xử trí bằng các phương pháp giảm đau đa mô thức bao gồm tê mặt phẳng cơ dựng gai, thuốc giảm đau đường uống hoặc đường tĩnh mạch.

Kết luận

Phẫu thuật robot điều trị u phổi là một bước tiến y khoa giúp giảm thiểu tổn thương mô, bảo tồn hệ miễn dịch và đẩy nhanh tốc độ phục hồi cho người bệnh. Việc lựa chọn đúng phương pháp và can thiệp kịp thời có ý nghĩa quyết định đến hiệu quả điều trị lâu dài. Người bệnh cần đến khám trực tiếp tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được bác sĩ chẩn đoán, tư vấn phẫu thuật chính xác và an toàn nhất.

Nếu có các triệu chứng nghi ngờ hoặc phát hiện u phổi trên hình ảnh X-quang, CT Scan, người bệnh nên đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài tại Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, từ đó đưa ra phác đồ điều trị tối ưu và an toàn nhất cho từng cá nhân. Mọi quyết định can thiệp đều dựa trên các chứng cứ y học thực chứng và sự phối hợp của đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm.

Cảnh báo mạo danh: Bác sĩ Trần Quốc Hoài sẽ không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu chuyển khoản trước, không hứa "cam kết khỏi 100%", và sẽ chỉ tư vấn phẫu thuật sau khi đã khám và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với bằng chứng y khoa rõ ràng. Bệnh nhân cần cảnh giác với các tài khoản mạo danh, và chỉ nên liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện hoặc đến khám trực tiếp để được tư vấn chính xác và an toàn. Bác sĩ Hoài không làm việc một mình mà luôn có sự hỗ trợ của một đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện, mọi quyết định về điều trị đều dựa trên bằng chứng y khoa và lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo

1. Chan JWY, Yu PSY, Yang JH, Yuan EQ, Jia HN, Peng J, Lau RWH, Ng CSH. Surgical access trauma following minimally invasive thoracic surgery. Eur J Cardiothorac Surg. 2020;57(5):811-817. PMID: 32061088.