Kỹ thuật lấy bệnh phẩm u phổi an toàn qua các cổng robot Phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot là một bước tiến lớn trong điều trị...

Kỹ thuật lấy bệnh phẩm u phổi an toàn qua các cổng robot

Phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot là một bước tiến lớn trong điều trị ung thư phổi và các khối u ở lồng ngực. Sau khi khối u được bóc tách hoàn toàn bằng công nghệ hiện đại, một thách thức quan trọng đặt ra là làm thế nào để đưa bệnh phẩm ra ngoài cơ thể một cách an toàn và ít gây đau đớn nhất cho người bệnh. Việc lựa chọn đường lấy bệnh phẩm ảnh hưởng trực tiếp đến mức độ đau sau mổ, thời gian phục hồi và chất lượng cuộc sống của bệnh nhân.

Ảnh hưởng của phương pháp can thiệp đến chất lượng cuộc sống bệnh nhân

Khối u phổi khi được cắt bỏ thường có kích thước lớn và cần được đưa ra ngoài nguyên vẹn để làm xét nghiệm giải phẫu bệnh chính xác. Nếu đường rạch da để lấy bệnh phẩm không được tính toán hợp lý, người bệnh phải chịu đựng những cơn đau kéo dài, ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý và khả năng vận động sau mổ.

Đau đớn sau phẫu thuật lồng ngực làm hạn chế khả năng thở sâu và ho khạc của bệnh nhân. Tình trạng này kéo dài dễ dẫn đến ứ đọng đờm dãi, xẹp phổi, hoặc nhiễm trùng hô hấp, gây suy giảm chức năng sinh lý vùng ngực. Về mặt tâm lý và xã hội, việc đau đớn kéo dài khiến người bệnh lo âu, mất ngủ, chậm trở lại với các sinh hoạt thường ngày và tăng gánh nặng chăm sóc cho gia đình. Do đó, việc tìm kiếm kỹ thuật lấy khối u ít xâm lấn và giảm thiểu tổn thương mô là mục tiêu cốt lõi của các phẫu thuật viên lồng ngực.

So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với các khối u phổi, đặc biệt là u ác tính hoặc u lành tính có kích thước lớn gây chèn ép, người bệnh thường được cân nhắc giữa các phương án điều trị khác nhau.

• Điều trị không phẫu thuật: áp dụng cho các trường hợp bệnh nhân có chống chỉ định mổ do thể trạng quá yếu hoặc bệnh ở giai đoạn muộn. Các phương pháp bao gồm hóa trị, xạ trị hoặc đích. Ưu điểm là không cần can thiệp dao kéo, tránh được các rủi ro của cuộc mê. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là không thể loại bỏ tận gốc khối u, tỷ lệ tái phát cao và chỉ mang tính chất kiểm soát triệu chứng, kéo dài thời gian sống.
• Điều trị phẫu thuật: là phương pháp tối ưu giúp loại bỏ hoàn toàn khối u ra khỏi cơ thể khi bệnh còn ở giai đoạn có thể can thiệp được. Phẫu thuật robot giúp phẫu thuật viên quan sát rõ nét không gian ba chiều, thao tác chính xác từng milimet, hạn chế tối đa tổn thương các mô lành xung quanh. Nhược điểm là người bệnh phải trải qua quá trình gây mê và có tỷ lệ nhỏ đối mặt với các nguy cơ tai biến trong và sau mổ.

Nghiên cứu y khoa về vị trí lấy bệnh phẩm qua cổng robot

Một nghiên cứu lâm sàng của hai tác giả Murat Akkuş và Yunus Seyrek được công bố gần đây đã so sánh hiệu quả của hai đường lấy bệnh phẩm sau khi phẫu thuật cắt thùy phổi hoàn toàn qua các cổng robot (CPRL-4). Nghiên cứu thực hiện trên các bệnh nhân trải qua phẫu thuật lồng ngực bằng hệ thống robot Da Vinci Surgical System SI (PMID: 38374685).

Các bác sĩ đã tiến hành phân tích trên 36 trường hợp phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot và chia thành hai nhóm:

• Nhóm A (22 bệnh nhân): bệnh phẩm được đưa ra ngoài qua đường mở ngực nhỏ giữa các sườn (đường liên sườn truyền thống).
• Nhóm B (14 bệnh nhân): bệnh phẩm được lấy ra qua đường rạch dưới sườn.

Kết quả nghiên cứu ghi nhận các số liệu cụ thể như sau:

• Thời gian chuẩn bị hệ thống robot (docking time): nhóm B có thời gian chuẩn bị trung bình dài hơn đáng kể so với nhóm A, cụ thể là 26.2 ± 5.3 phút so với 17.8 ± 4.1 phút (p = 0.001). Điều này là do kỹ thuật tạo đường mổ dưới sườn đòi hỏi sự tỉ mỉ và chuẩn bị phức tạp hơn.
• Mức độ đau sau mổ: thang điểm đau đớn (VAS) ở giai đoạn sớm sau phẫu thuật của nhóm B (đường dưới sườn) thấp hơn rõ rệt so với nhóm A (đường liên sườn) với ý nghĩa thống kê (p < 0.05). Lý do là đường dưới sườn giúp hạn chế tối đa việc chèn ép lên các dây thần kinh liên sườn, vốn là nguyên nhân chính gây đau đớn dữ dội và kéo dài cho bệnh nhân.
• Chất lượng cuộc sống: điểm số đánh giá chất lượng cuộc sống SF36 giữa hai nhóm không có sự khác biệt quá lớn trong dài hạn.

Nghiên cứu kết luận rằng dù việc rạch đường dưới sườn làm kéo dài thời gian chuẩn bị máy robot, đây vẫn là một phương pháp thực tế, khả thi và an toàn, mang lại lợi ích vượt trội trong việc giảm đau sau mổ cho người bệnh (PMID: 38374685).

Khi nào nên phẫu thuật và những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Khi nào nên phẫu thuật

Phẫu thuật cắt u phổi bằng robot được cân nhắc khi khối u có chỉ định cắt bỏ rõ ràng:

• Khối u phổi giai đoạn sớm (giai đoạn I, II và một số trường hợp giai đoạn III được chọn lọc).
• Các khối u lành tính nhưng kích thước lớn, gây chèn ép vào phế quản hoặc các mạch máu lớn trong lồng ngực.
• Bệnh nhân có đủ điều kiện sức khỏe, chức năng hô hấp và tim mạch đảm bảo chịu đựng được cuộc mổ và quá trình thông khí một phổi.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Trước khi bước vào phòng mổ, người bệnh cần được chuẩn bị kỹ lưỡng về cả thể chất lẫn tâm lý:

• Bác sĩ sẽ giải thích chi tiết về quy trình phẫu thuật bằng robot, các vị trí đặt cổng robot trên thành ngực và vị trí dự kiến sẽ rạch da để lấy khối u (đường liên sườn hoặc dưới sườn).
• Người bệnh được hướng dẫn tập thở bằng dụng cụ chuyên dụng (incentive spirometer) để tăng cường dung tích phổi, giảm thiểu nguy cơ xẹp phổi sau mổ.
• Bệnh nhân cần nhịn ăn uống hoàn toàn trước mổ ít nhất 6-8 tiếng theo hướng dẫn của bác sĩ gây mê.
• Khảo sát kỹ tiền sử dị ứng thuốc, các bệnh lý nền như tăng huyết áp, tiểu đường, và điều chỉnh các thuốc đang sử dụng (đặc biệt là thuốc chống đông).

Thời gian nằm viện

Nhờ vào đặc tính ít xâm lấn của phẫu thuật robot, thời gian nằm viện của bệnh nhân được rút ngắn đáng kể so với mổ mở truyền thống. Thông thường, người bệnh cần nằm viện theo dõi ít nhất từ 3 đến 5 đêm sau mổ. Thời gian này giúp các bác sĩ kiểm soát tốt tình trạng đau, theo dõi lượng dịch và khí thoát ra qua ống dẫn lưu ngực trước khi rút ống an toàn và cho bệnh nhân xuất viện.

Các biến chứng có thể gặp phải

Dù phẫu thuật robot có độ chính xác cao, bất kỳ can thiệp nào vào khoang lồng ngực cũng tiềm ẩn những rủi ro nhất định.

• Rò khí kéo dài: khí thoát ra từ bề mặt phổi bị cắt không tự lành sau vài ngày. Xử trí cơ bản bằng cách duy trì hút áp lực âm liên tục qua ống dẫn lưu ngực hoặc bơm máu tự thân, nội soi khâu lại nếu rò khí lượng lớn không giảm.
• Chảy máu sau mổ: có thể chảy máu từ thành ngực tại các vị trí cổng robot hoặc từ các mạch máu lớn trong phổi. Xử trí bằng cách theo dõi sát lượng máu qua ống dẫn lưu, truyền máu khi cần thiết hoặc phẫu thuật lại để cầm máu kịp thời.
• Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi: vi khuẩn xâm nhập vào đường rạch da hoặc do ứ đọng đờm dãi gây viêm phổi. Xử trí bằng cách sử dụng kháng sinh phù hợp, kết hợp vật lý trị liệu hô hấp tích cực để người bệnh ho khạc tốt.
• Đau thần kinh liên sườn mạn tính: thường gặp ở đường lấy bệnh phẩm qua ngực do chèn ép thần kinh. Xử trí bằng các loại thuốc giảm đau thần kinh chuyên biệt, phong bế thần kinh hoặc áp dụng các bài tập phục hồi chức năng.

Kết luận

Kỹ thuật lấy bệnh phẩm u phổi qua đường dưới sườn trong phẫu thuật robot là một phương pháp an toàn và hiệu quả, giúp giảm thiểu đáng kể tình trạng đau đớn cho người bệnh trong giai đoạn sớm sau mổ. Việc lựa chọn phương án điều trị và kỹ thuật phẫu thuật phù hợp đòi hỏi sự đánh giá toàn diện từ các chuyên gia y tế. Người bệnh cần đến trực tiếp các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, thực hiện đầy đủ các cận lâm sàng cần thiết và nhận tư vấn phương án điều trị chính xác, an toàn nhất.

Để được tư vấn chuyên sâu về các bệnh lý lồng ngực và các phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn, người bệnh có thể đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài tại Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng tổn thương và đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa tối ưu. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp bằng cách đặt lịch hẹn khám sớm nhất.

Cảnh báo mạo danh và lừa đảo: Hiện nay có nhiều tài khoản mạng xã hội mạo danh các chuyên gia y tế để trục lợi. Bác sĩ Trần Quốc Hoài không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu người bệnh chuyển khoản tiền trước, và không bao giờ hứa "cam kết khỏi 100%". Mọi chỉ định và tư vấn phẫu thuật chỉ được thực hiện sau khi bệnh nhân đã được thăm khám trực tiếp và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với đầy đủ bằng chứng y khoa rõ ràng.

Bệnh nhân và gia đình cần nâng cao cảnh giác với các hình thức lừa đảo, không tự ý mua thuốc hoặc tin theo các lời hứa hẹn thiếu cơ sở khoa học. Bác sĩ Hoài không làm việc độc lập mà luôn đồng hành cùng đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện để đảm bảo mọi quyết định điều trị đều dựa trên lợi ích tốt nhất của người bệnh. Vui lòng chỉ liên hệ qua các kênh truyền thông và số tổng đài chính thức của bệnh viện.

Tài liệu tham khảo

• Akkuş M, Seyrek Y. Completely portal robotic lobectomy in lung cancer: is subcostal specimen removal necessary? Robotic Thoracic Surgery. 2024. PMID: 38374685.