Phẫu thuật robot điều trị u phổi ít xâm lấn và an toàn cho người bệnh U phổi là bệnh lý gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tâm lý v...

Phẫu thuật robot điều trị u phổi ít xâm lấn và an toàn cho người bệnh

U phổi là bệnh lý gây ảnh hưởng lớn đến sức khỏe, tâm lý và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Về mặt sinh lý, khối u phát triển trong nhu mô phổi có thể làm giảm thể tích thông khí, chèn ép các mạch máu và phế quản, gây ra các triệu chứng như ho kéo dài, ho ra máu, khó thở hoặc đau ngực liên tục. Về mặt tâm lý, việc phát hiện mắc u phổi thường khiến người bệnh lo lắng, rơi vào trạng thái khủng hoảng, trầm cảm vì sợ hãi tiến triển ác tính. Những tác động tiêu cực này kéo dài sẽ làm suy giảm sức khỏe tổng thể, hạn chế khả năng lao động và làm đảo lộn các sinh hoạt xã hội hằng ngày của bệnh nhân. Do đó, việc chẩn đoán sớm và lựa chọn phương pháp xử trí kịp thời có ý nghĩa quyết định đối với việc bảo vệ chức năng hô hấp và kéo dài sự sống cho người bệnh.

Nghiên cứu y khoa về hiệu quả của phẫu thuật robot u phổi

Phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot (RATS) đã được chứng minh là một phương pháp điều trị phẫu thuật tiên tiến, mang lại nhiều lợi ích vượt trội về mặt lâm sàng và ung thư học qua các nghiên cứu quy mô lớn.

• Một tổng quan hệ thống và phân tích gộp dựa trên dữ liệu của 3.246 bệnh nhân nhận thấy rằng phẫu thuật cắt thùy phổi bằng robot có tính an toàn cao, hiệu quả triệt căn ung thư tốt và thời gian nằm viện trung bình của người bệnh chỉ khoảng 6.1 ngày (PMID: 36793987).
• Thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng RVlob trên 320 bệnh nhân cho thấy tỷ lệ sống sót sau 3 năm của phương pháp phẫu thuật robot không hề thua kém, thậm chí đạt kết quả rất khả quan so với phẫu thuật nội soi thông thường: tỷ lệ sống sót toàn bộ sau 3 năm ở nhóm robot là 94.6% so với 91.5% ở nhóm nội soi (PMID: 41427995).
• Nghiên cứu của nhóm tác giả Paglialunga và cộng sự khi so sánh tiến trình thực hiện phẫu thuật đã ghi nhận nhóm bệnh nhân được phẫu thuật bằng robot có thời gian đặt ống dẫn lưu ngực ngắn hơn: chỉ 3 ngày so với 5 ngày ở nhóm nội soi, đồng thời thời gian nằm viện cũng rút ngắn còn 4 ngày so với 5 ngày ở nhóm nội soi (PMID: 38541879).
• Phân tích dữ liệu từ 200 ca phẫu thuật robot liên tiếp tại một bệnh viện đại học ở Na Uy cho thấy tỷ lệ phải chuyển sang mổ mở rất thấp: chỉ ở mức 1.5% và tỷ lệ phải phẫu thuật lại là 3.0%, chứng minh tính khả thi và an toàn của việc triển khai kỹ thuật này trong thực tế điều trị (PMID: 40950891).
• Nghiên cứu của tác giả Lowell Su và cộng sự trên 305 ca phẫu thuật khẳng định rằng kinh nghiệm thực hành của phẫu thuật viên tỷ lệ thuận với việc giảm thiểu biến chứng sau mổ, cụ thể là nguy cơ rò khí kéo dài giảm đi 15% sau mỗi 10 ca phẫu thuật được thực hiện, giúp tối ưu hóa kết quả điều trị cho người bệnh (PMID: 34400135).

So sánh giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với u phổi, việc lựa chọn giữa điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật phụ thuộc vào bản chất khối u, giai đoạn bệnh và thể trạng của bệnh nhân.

Điều trị không phẫu thuật

• Ưu điểm: phương pháp này bao gồm theo dõi định kỳ đối với u lành tính nhỏ, hoặc hóa trị, xạ trị, liệu pháp trúng đích đối với u ác tính không thể can thiệp dao kéo, giúp người bệnh tránh được một cuộc đại phẫu và không phải chịu các rủi ro liên quan đến gây mê hay vết mổ.
• Nhược điểm: điều trị không phẫu thuật không thể loại bỏ hoàn toàn khối u tận gốc, khối u có nguy cơ tiếp tục phát triển, xâm lấn hoặc di căn đối với trường hợp ác tính, khiến người bệnh phải điều trị kéo dài và chịu nhiều tác dụng phụ từ hóa chất hoặc tia xạ.

Điều trị phẫu thuật

• Ưu điểm: đây là giải pháp triệt để nhất, giúp cắt bỏ toàn bộ thùy phổi chứa u và nạo vét hạch vùng xung quanh để loại bỏ hoàn toàn mầm bệnh, ngăn chặn nguy cơ tái phát. Đặc biệt, với kỹ thuật mổ robot ít xâm lấn, các cánh tay robot có độ linh hoạt cao giúp phẫu thuật viên bóc tách chính xác các mạch máu lớn, hạn chế tối đa tổn thương mô lành và giúp người bệnh phục hồi nhanh chóng.
• Nhược điểm: người bệnh phải trải qua quá trình gây mê nội khí quản và có tỷ lệ nhỏ đối mặt với các rủi ro trong và sau cuộc mổ như chảy máu, nhiễm trùng hoặc rò khí đường thở.

Khi nào nên phẫu thuật và quy trình điều trị u phổi

Khi nào nên phẫu thuật u phổi

• Khối u phổi được xác định hoặc nghi ngờ cao là ác tính ở giai đoạn sớm (giai đoạn I, giai đoạn II và một số trường hợp giai đoạn IIIa) chưa có di căn xa.
• Khối u phổi lành tính nhưng có kích thước lớn, gây chèn ép phế quản, mạch máu dẫn đến ho ra máu, viêm phổi tái diễn hoặc xẹp phổi.
• Khối u chưa rõ bản chất nhưng tăng kích thước nhanh qua các lần chụp cắt lớp vi tính (CT scan) theo dõi.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

• Người bệnh sẽ được thực hiện các xét nghiệm tổng quát bao gồm xét nghiệm máu, đánh giá chức năng hô hấp (hô hấp ký), chụp CT ngực cản quang, làm điện tâm đồ và siêu âm tim để đảm bảo đủ điều kiện an toàn cho cuộc mổ.
• Bác sĩ sẽ tư vấn chi tiết về phương pháp phẫu thuật, các tai biến có thể xảy ra, hướng dẫn người bệnh tập thở bằng dụng cụ chuyên dụng trước mổ để tăng cường dung tích phổi.
• Người bệnh cần nhịn ăn uống hoàn toàn ít nhất 6 tiếng trước giờ phẫu thuật và được hướng dẫn vệ sinh thân thể bằng xà phòng sát khuẩn chuyên dụng.

Thời gian nằm viện

• Người bệnh sau phẫu thuật robot u phổi thường có thời gian nằm viện ngắn, trung bình từ 3 đến 5 ngày tùy thuộc vào tốc độ phục hồi và thời gian rút ống dẫn lưu ngực, tối thiểu phải nằm lại viện ít nhất 1 đêm tại phòng hồi sức để theo dõi sát các chỉ số sinh tồn.

Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí

Dù phẫu thuật robot có độ chính xác rất cao, người bệnh vẫn có thể đối mặt với một số biến chứng từ nhẹ đến nặng.

• Rò khí kéo dài từ nhu mô phổi: xử trí bằng cách duy trì ống dẫn lưu ngực gắn vào hệ thống hút áp lực âm nhẹ để phổi nở ra áp sát vào thành ngực, giúp lỗ rò tự bít; nếu rò khí kéo dài quá lâu sẽ cân nhắc bơm dính màng phổi hoặc phẫu thuật lại để khâu sửa chữa.
• Xẹp phổi do ứ đọng đờm nhớt: xử trí bằng cách khuyến khích người bệnh ngồi dậy sớm, thực hiện tích cực các bài tập thở, vỗ rung long đờm, tiến hành hút đờm qua nội khí quản hoặc nội soi phế quản hút sạch dịch ứ đọng khi cần thiết.
• Chảy máu trong lồng ngực sau mổ: xử trí bằng cách theo dõi lượng máu chảy qua ống dẫn lưu, sử dụng thuốc cầm máu và truyền máu nếu mất máu nhiều; trường hợp chảy máu ồ ạt không cầm được bắt buộc phải đưa người bệnh trở lại phòng mổ để kiểm tra và khâu cầm máu kịp thời.
• Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi sau mổ: xử trí bằng cách sử dụng kháng sinh phổ rộng theo phác đồ, chăm sóc và thay băng vết mổ hằng ngày, kết hợp hỗ trợ hô hấp để người bệnh khạc nhổ đờm nhớt tốt hơn.

Kết luận

Phẫu thuật robot điều trị u phổi là một bước tiến y khoa mang lại cơ hội điều trị triệt để, ít đau và phục hồi nhanh chóng cho người bệnh. Việc nhận biết sớm các triệu chứng ảnh hưởng đến chất lượng sống và lựa chọn đúng phương pháp can thiệp có vai trò cốt lõi trong việc nâng cao hiệu quả điều trị. Để có hướng đi đúng đắn và an toàn nhất, người bệnh không nên tự ý điều trị theo các phương pháp truyền miệng mà cần đến khám trực tiếp tại các cơ sở y tế chuyên khoa để được các bác sĩ thăm khám, chụp chiếu và đưa ra tư vấn chính xác.

Để có hướng điều trị an toàn và hiệu quả, người bệnh nên đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu tại Bệnh viện đa khoa Tâm Anh TP.HCM. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng sức khỏe, mức độ tổn thương của phổi và đưa ra phác đồ phẫu thuật phù hợp nhất. Hãy chủ động đặt lịch hẹn sớm để bảo vệ chức năng hô hấp và nâng cao chất lượng cuộc sống của chính mình.

CẢNH BÁO LỪA ĐẢO: Hiện nay xuất hiện nhiều tài khoản mạng xã hội mạo danh bác sĩ để trục lợi. Người bệnh cần lưu ý các thông tin sau để tránh bị lừa đảo:

• Bác sĩ Trần Quốc Hoài sẽ không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu chuyển khoản trước, không hứa "cam kết khỏi 100%", và sẽ chỉ tư vấn phẫu thuật sau khi đã khám và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với bằng chứng y khoa rõ ràng.
• Bệnh nhân cần cảnh giác với các tài khoản mạo danh, và chỉ nên liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện hoặc đến khám trực tiếp để được tư vấn chính xác và an toàn.
• Bác sĩ Hoài không làm việc một mình mà luôn có sự hỗ trợ của một đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện, mọi quyết định về điều trị đều dựa trên bằng chứng y khoa và lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo

1. Wilson-Smith AR, Anning N, Muston B, et al. The learning curve of the robotic-assisted lobectomy-a systematic review and meta-analysis. J Thorac Dis. 2023. PMID: 36793987.
2. Coco D, Leanza S. State of the art of robotic lobectomy for non-small cell lung cancer: a systematic-style evidence synthesis. Surg Endosc. 2025. PMID: 41427995.
3. Paglialunga PL, Molins L, Guzmán R, et al. Robotic Lobectomy Learning Curve Has Better Clinical Outcomes than Videothoracoscopic Lobectomy. Anatol J Cardiol. 2024. PMID: 38541879.
4. Maksimovic N, Neumann K, Aamodt H, et al. Robot-assisted thoracic surgery (RATS): learning curve and outcomes for 200 consecutive pulmonary lobectomies in a Norwegian hospital. Acta Oncol. 2025. PMID: 40950891.
5. Su L, Ho H, Stock CT, et al. Surgeon Experience Is Associated With Prolonged Air Leak After Robotic-assisted Pulmonary Lobectomy. Ann Thorac Surg. 2021. PMID: 34400135.