Hệ thống robot phẫu thuật u phổi thế hệ mới có gì đặc biệt Ung thư phổi và các khối u vùng lồng ngực luôn là mối đe dọa lớn đối ...

Hệ thống robot phẫu thuật u phổi thế hệ mới có gì đặc biệt

Ung thư phổi và các khối u vùng lồng ngực luôn là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe của người bệnh. Sự xuất hiện của khối u không chỉ làm suy giảm chức năng hô hấp, gây đau đớn thể xác mà còn đè nặng lên tâm lý, khiến người bệnh lo âu và giảm chất lượng sống nghiêm trọng. Trong bối cảnh đó, sự phát triển của công nghệ y học, đặc biệt là hệ thống robot phẫu thuật u phổi thế hệ mới, đang mở ra nhiều cơ hội điều trị hiệu quả và nhẹ nhàng hơn cho người bệnh.

So sánh điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với u phổi, việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc vào bản chất khối u, giai đoạn bệnh và thể trạng của bệnh nhân.

Điều trị không phẫu thuật bao gồm các biện pháp như hóa trị, xạ trị, liệu pháp nhắm trúng đích hoặc điều trị triệu chứng. Phương pháp này giúp người bệnh tránh được một cuộc đại phẫu, phù hợp cho những trường hợp có khối u giai đoạn muộn hoặc sức khỏe quá yếu không thể chịu đựng phẫu thuật. Tuy nhiên, nhược điểm lớn là khó loại bỏ hoàn toàn gốc rễ khối u, thời gian điều trị thường kéo dài và có thể gây ra nhiều tác dụng phụ toàn thân.

Điều trị phẫu thuật là phương pháp can thiệp trực tiếp nhằm cắt bỏ khối u và nạo vét hạch vùng. Ưu điểm lớn nhất của phẫu thuật, đặc biệt là khi bệnh ở giai đoạn sớm, là khả năng loại bỏ triệt để tế bào ung thư, mang lại cơ hội khỏi bệnh lâu dài. Ngược lại, nhược điểm của phẫu thuật truyền thống (mổ mở) là vết thương lớn, gây đau đớn nhiều và thời gian phục hồi kéo dài. Sự ra đời của phẫu thuật nội soi tế bào và mới nhất là phẫu thuật robot thế hệ mới đã khắc phục được những hạn chế này nhờ tính chất ít xâm lấn.

Bằng chứng từ các nghiên cứu y khoa

Hiệu quả và tính an toàn của hệ thống robot phẫu thuật u phổi thế hệ mới đã được chứng minh qua nhiều nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn trên thế giới.

Nghiên cứu của tác giả Mariko Fukui và các cộng sự tại Đại học Juntendo (Nhật Bản) công bố năm 2024 (PMID: 41859224) cho thấy, tỷ lệ áp dụng phẫu thuật robot trong điều trị ung thư phổi đã tăng trưởng vượt bậc từ dưới 1% vào năm 2017 lên hơn 15%. Tại cơ sở này, phẫu thuật robot giúp thực hiện an toàn các ca mổ phức tạp như tạo hình phế quản, tái tạo động mạch phổi và nạo vét hạch sâu mà phẫu thuật nội soi thông thường khó can thiệp được.

Một nghiên cứu đa trung tâm quy mô lớn từ sổ đăng ký EPITHOR của Pháp do Benjamin Bottet và đồng nghiệp thực hiện trên 5.687 bệnh nhân (PMID: 39939553) đã so sánh phẫu thuật robot (RATS) và phẫu thuật nội soi video (VATS). Kết quả cho thấy phẫu thuật robot có xu hướng rút ngắn thời gian nằm viện của bệnh nhân (trung bình 7,61 ngày ở nhóm robot so với 8,04 ngày ở nhóm nội soi video) mà không làm tăng tỷ lệ biến chứng hay tử vong trong vòng 90 ngày.

Sự phát triển của công nghệ còn cho phép thực hiện các ca phẫu thuật phức tạp ở đường thở trung tâm. Nghiên cứu của tác giả Nees Marquenie và cộng sự (PMID: 41210422) báo cáo về các ca phẫu thuật robot hoàn toàn để cắt bỏ khối u khí quản đoạn giữa và nối tận - tận dưới sự hỗ trợ của hệ thống oxy hóa màng ngoài cơ thể (ECMO), ghi nhận bệnh nhân phục hồi tốt và xuất viện sớm từ ngày thứ 4 đến ngày thứ 7 sau mổ.

Bên cạnh đó, việc tích hợp phần mềm mô phỏng 3D-CT trước mổ (PMID: 38001660) và ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI (PMID: 38999317) vào hệ thống robot thế hệ mới giúp các phẫu thuật viên lập bản đồ giải phẫu mạch máu và tiểu thùy phổi chính xác đến từng milimét, tối ưu hóa thời gian phẫu thuật (PMID: 29078574).

Khi nào nên phẫu thuật u phổi bằng robot

Phẫu thuật u phổi bằng robot được xem xét áp dụng cho các trường hợp cụ thể dưới đây:

• Người bệnh được chẩn đoán ung thư phổi không tế bào nhỏ ở giai đoạn sớm (giai đoạn I, II và một số trường hợp giai đoạn IIIa).
• Khối u phổi biệt hóa dạng hiếm gặp hoặc u lành tính tuyến nước bọt đường hô hấp cần cắt bỏ triệt để.
• Người bệnh cần thực hiện các kỹ thuật khó như cắt phân thùy phổi độc lập, cắt bỏ thùy phổi kết hợp nạo vét hạch sâu, hoặc các ca phẫu thuật cần tạo hình phế quản và mạch máu phức tạp.
• Người bệnh có chỉ định phẫu thuật lồng ngực nhưng có nhiều tổn thương dính do tiền sử viêm nhiễm cũ, cần độ bóc tách tỉ mỉ của robot.

Những điều cần biết trước khi phẫu thuật

Quá trình chuẩn bị trước mổ đóng vai trò quyết định đến sự an toàn của cuộc phẫu thuật:

• Khám và đánh giá toàn diện: người bệnh sẽ được làm các xét nghiệm máu, chụp cắt lớp vi tính (CT), đo chức năng hô hấp và làm điện tâm đồ để đảm bảo đủ điều kiện chịu đựng cuộc mê.
• Tư vấn tâm lý và dinh dưỡng: bác sĩ sẽ giải thích chi tiết về quy trình mổ, các nguy cơ có thể xảy ra và hướng dẫn chế độ ăn uống nâng cao thể trạng trước ngày phẫu thuật.
• Hướng dẫn tập thở: người bệnh được hướng dẫn sử dụng dụng cụ tập dung tích phổi để tăng cường chức năng hô hấp, giúp phổi nở tốt hơn sau khi cắt u.
• Nhịn ăn uống: người bệnh cần tuân thủ tuyệt đối quy định nhịn ăn và uống nước trước ca mổ theo đúng khung giờ được bác sĩ gây mê chỉ định.

Thời gian nằm viện và các biến chứng có thể gặp phải

Sau khi kết thúc phẫu thuật u phổi bằng robot, người bệnh sẽ được theo dõi tại phòng hồi sức tích cực và chuyển về phòng bệnh thông thường. Thời gian nằm viện thông thường kéo dài từ 4 đến 7 ngày tùy thuộc vào tốc độ phục hồi và lượng dịch dẫn lưu lồng ngực của từng bệnh nhân.

Mặc dù phẫu thuật robot là phương pháp ít xâm lấn và có độ chính xác cao, cuộc mổ vẫn tiềm ẩn một số biến chứng nhất định từ nhẹ đến nặng:

• Rò khí kéo dài: khí từ nhu mô phổi sau cắt lọc tiếp tục thoát ra qua ống dẫn lưu lồng ngực trên 5 ngày. Xử trí bằng cách tiếp tục hút áp lực âm nhẹ, theo dõi hoặc bơm dính màng phổi nếu cần.
• Chảy máu sau mổ: máu chảy từ diện cắt hoặc các mạch máu thành ngực, mạch máu phổi do tổn thương hoặc bung ghim stapler (PMID: 39789659). Xử trí bằng cách theo dõi lượng máu qua ống dẫn lưu, truyền máu hoặc phẫu thuật lại ngay để cầm máu nếu chảy máu ồ ạt.
• Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi: vi khuẩn xâm nhập vào đường mổ hoặc ứ đọng đờm rãi gây viêm phổi hậu phẫu. Xử trí bằng cách sử dụng kháng sinh phù hợp, kết hợp vật lý trị liệu hô hấp để người bệnh ho khạc tốt.
• Đau sau mổ mãn tính: cảm giác đau tê bì vùng thành ngực do kích thích các dây thần kinh liên sườn. Xử trí bằng cách sử dụng các thuốc giảm đau thần kinh và tập vận động sớm.

Kết luận

Hệ thống robot phẫu thuật u phổi thế hệ mới mang lại nhiều ưu điểm vượt trội nhờ khả năng bóc tách chính xác, ít xâm lấn, giúp người bệnh giảm đau đớn và phục hồi nhanh chóng. Tuy nhiên, việc lựa chọn phương pháp này cần dựa trên sự đánh giá kỹ lưỡng về giai đoạn bệnh và thể trạng của mỗi người. Người bệnh nên đến trực tiếp các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chụp chiếu và nhận tư vấn phác đồ điều trị chính xác, an toàn nhất.

Nếu có các triệu chứng nghi ngờ hoặc đã được chẩn đoán có khối u ở phổi, người bệnh nên đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu tại bệnh viện. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá chính xác tình trạng tổn thương thông qua các phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại. Từ đó, người bệnh sẽ được tư vấn phương pháp can thiệp tối ưu nhất, giúp nâng cao hiệu quả điều trị và bảo vệ sức khỏe hệ hô hấp.

Cảnh báo lừa đảo: Bác sĩ Trần Quốc Hoài sẽ không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu chuyển khoản trước, không hứa "cam kết khỏi 100%", và sẽ chỉ tư vấn phẫu thuật sau khi đã khám và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với bằng chứng y khoa rõ ràng. Bệnh nhân cần cảnh giác với các tài khoản mạo danh, và chỉ nên liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện hoặc đến khám trực tiếp để được tư vấn chính xác và an toàn. Bác sĩ Hoài không làm việc một mình mà luôn có sự hỗ trợ của một đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện, và mọi quyết định về điều trị đều dựa trên bằng chứng y khoa và lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo

1. Fukui M, Suzuki K, Itagaki Y, et al. Robot-Assisted Thoracic Surgery for Lung Cancer in Juntendo University -Safety and benefit. Juntendo Medical Journal. 2024. PMID: 41859224.
2. Bottet B, Gillibert A, Seguin-Givelet A, et al. Comparative short-term outcomes of robotic-assisted vs video-assisted thoracic surgery in lung cancer: a multicenter retrospective study from EPITHOR with a quality audit. Surgical Endoscopy. 2024. PMID: 39939553.
3. Marquenie N, Malfait T, De Somer F, Desender L. Fully robotic circumferential resection for midtracheal mucoepidermoid carcinoma: a report of 2 cases. Journal of Robotic Surgery. 2024. PMID: 41210422.
4. Suzuki J, Shiono S, Watanabe H, et al. Rupture of the staple suture site after stapling the right inferior pulmonary vein with double rows of staples: a case report. Surgical Case Reports. 2024. PMID: 39789659.
5. Hamanaka K, Miura K, Eguchi T, Shimizu K. Harnessing 3D-CT Simulation and Planning for Enhanced Precision Surgery: A Review of Applications and Advancements in Lung Cancer Treatment. Diagnostics. 2023. PMID: 38001660.
6. Cusumano G, D'Arrigo S, Terminella A, Lococo F. Artificial Intelligence Applications for Thoracic Surgeons: "The Phenomenal Cosmic Powers of the Magic Lamp". Journal of Clinical Medicine. 2024. PMID: 38999317.
7. Ramadan OI, Cerfolio RJ, Wei B. Tips and tricks to decrease the duration of operation in robotic surgery for lung cancer. Journal of Visualized Surgery. 2017. PMID: 29078574.