So sánh mức độ xâm lấn giữa mổ nội soi và mổ robot u phổi Phát hiện u phổi luôn là một cú sốc lớn đối với tinh thần của người bệ...

So sánh mức độ xâm lấn giữa mổ nội soi và mổ robot u phổi

Phát hiện u phổi luôn là một cú sốc lớn đối với tinh thần của người bệnh. Bên cạnh nỗi lo sợ về diễn tiến của căn bệnh, bệnh nhân còn phải đối mặt với áp lực tâm lý nặng nề trước quyết định điều trị, đặc biệt là nỗi sợ đau đớn và mất sức sau phẫu thuật. Về mặt sinh lý, khối u phổi làm suy giảm chức năng hô hấp trực tiếp, gây ra các triệu chứng như ho kéo dài, khó thở hoặc ho ra máu. Nếu không can thiệp kịp thời, bệnh nhân có thể rơi vào trạng thái suy kiệt, lo âu dai dẳng và dần cô lập bản thân khỏi các hoạt động xã hội thường nhật vì thể trạng quá yếu. Việc lựa chọn giải pháp điều trị phù hợp không chỉ nhằm mục đích loại bỏ khối u mà còn đóng vai trò quyết định trong việc bảo tồn chất lượng sống toàn diện cho người bệnh.

So sánh điều trị không phẫu thuật và điều trị phẫu thuật

Đối với các khối u phổi, việc lựa chọn phương pháp điều trị phụ thuộc rất lớn vào tính chất, giai đoạn bệnh và thể trạng của bệnh nhân:

• Điều trị không phẫu thuật: thường áp dụng cho bệnh nhân có khối u lành tính không gây triệu chứng, hoặc các trường hợp u ác tính giai đoạn muộn không còn khả năng can thiệp ngoại khoa. Phương pháp này bao gồm theo dõi định kỳ, hóa trị, xạ trị hoặc liệu pháp miễn dịch. Ưu điểm lớn nhất là người bệnh không phải trải qua một cuộc đại phẫu, tránh được các rủi ro liên quan đến gây mê và vết mổ. Tuy nhiên, nhược điểm là không thể loại bỏ triệt để tận gốc khối u phế quản hay tế bào ung thư, khiến bệnh có nguy cơ tiến triển nặng hơn theo thời gian.
• Điều trị phẫu thuật: là giải pháp triệt căn mang lại cơ hội chữa khỏi cao nhất cho người bệnh khi khối u còn ở giai đoạn có thể cắt bỏ. Việc cắt bỏ thùy phổi chứa u cùng với nạo hạch vùng giúp kiểm soát bệnh tối ưu. Nhược điểm của phẫu thuật là tính chất xâm lấn trực tiếp vào cơ thể, đòi hỏi thời gian phục hồi và có tỷ lệ nhất định xảy ra các tai biến trong và sau mổ.

Các nghiên cứu y khoa về phẫu thuật ít xâm lấn u phổi

Hiện nay, hai phương pháp phẫu thuật ít xâm lấn phổ biến nhất là mổ nội soi lồng ngực (VATS) và mổ robot (RATS). Các bằng chứng khoa học từ các nghiên cứu lớn trên thế giới đã làm rõ hiệu quả của hai kỹ thuật này:

Nghiên cứu của Huang và các đồng nghiệp trên 500 bệnh nhân cao tuổi bị ung thư phổi được công bố trên tài liệu y khoa (PMID: 42061191), kết quả cho thấy nhóm phẫu thuật bằng robot (RATS) có thời gian mổ ngắn hơn đáng kể so với nhóm mổ nội soi (VATS) với 156 phút so với 214.3 phút. Đồng thời, lượng máu mất trong mổ ở nhóm robot thấp hơn rõ rệt (44.96 mL so với 149.44 mL), thời gian lưu ống dẫn lưu ngực ngắn hơn và điểm đau vào ngày thứ 3 sau mổ cũng giảm nhẹ. Đặc biệt, tỷ lệ phải chuyển sang mổ mở ở nhóm robot thấp hơn hẳn so với nhóm nội soi (0.9% so với 7.7%).

Nghiên cứu đa trung tâm của Srivatsa thực hiện tại 6 trung tâm lớn ở Mỹ, Pháp và Đức trên các bệnh nhân ung thư phổi sau khi điều trị hóa miễn dịch bổ trợ (PMID: 41925976) cho biết, mổ robot giúp giảm đáng kể tỷ lệ chuyển mổ mở (7.2% so với 26.1% ở nhóm nội soi) và ít gặp các biến chứng lớn sau mổ hơn (7.4% so với 22.7%). Các tai biến như suy hô hấp hay phải mổ lại ngoài kế hoạch ở nhóm mổ nội soi cũng cao hơn đáng kể.

Một phân tích gộp từ 5 thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên có đối chứng của Lamas (PMID: 41037231) ghi nhận phẫu thuật robot giúp nạo vét được số lượng trạm hạch bạch huyết nhiều hơn một cách có ý nghĩa so với mổ nội soi, đồng thời có xu hướng rút ngắn thời gian nằm viện của bệnh nhân.

Nghiên cứu của Forcada (PMID: 41187455) và nghiên cứu của Zhang (PMID: 41297277) đều đồng thuận rằng phẫu thuật bằng robot hỗ trợ phẫu thuật viên thực hiện nạo hạch triệt để hơn ở cả số lượng hạch lẫn số trạm hạch trung thất được lấy đi, từ đó giúp đánh giá giai đoạn bệnh chính xác hơn mà không làm suy giảm chức năng phổi của bệnh nhân sau một năm theo dõi so với mổ nội soi thông thường (PMID: 41407370).

Khi nào nên phẫu thuật và những điều cần biết

Quyết định can thiệp ngoại khoa được đưa ra dựa trên những tiêu chuẩn nghiêm ngặt:

• Khi nào nên phẫu thuật: áp dụng cho các khối u phổi có chỉ định cắt bỏ bao gồm u ác tính giai đoạn sớm đến giai đoạn tiến triển tại chỗ chưa có di căn xa, khối u lành tính kích thước lớn gây chèn ép đường thở, ho ra máu dai dẳng hoặc các tổn thương phổi khu trú chưa rõ bản chất cần mổ để xác định bệnh.
• Những điều cần biết trước khi phẫu thuật: người bệnh cần được đánh giá toàn diện chức năng hô hấp thông qua đo hô hấp ký, kiểm tra chức năng tim mạch và làm các xét nghiệm hình ảnh học chuyên sâu. Bác sĩ sẽ tư vấn rõ ràng về kế hoạch mổ, hướng dẫn tập thở bằng dụng cụ khuyến khích hô hấp để chuẩn bị cho phổi một trạng thái tốt nhất trước ca phẫu thuật.
• Thời gian nằm viện: nhờ áp dụng các phương pháp ít xâm lấn như mổ nội soi hoặc mổ robot, thời gian nằm viện của bệnh nhân được rút ngắn đáng kể, thông thường người bệnh cần nằm viện theo dõi ít nhất từ 3 đến 5 đêm sau mổ tùy thuộc vào tốc độ lành vết thương và thời gian rút ống dẫn lưu ngực.

Các biến chứng có thể gặp phải và nguyên tắc xử trí

Dù là phẫu thuật ít xâm lấn, cuộc mổ u phổi vẫn có thể tiềm ẩn một số tai biến từ nhẹ đến nặng:

• Rò khí kéo dài: đây là biến chứng thường gặp nhất do bề mặt phổi bị tổn thương sau khi cắt nêm hoặc cắt thùy. Nguyên tắc xử trí cơ bản là tiếp tục lưu ống dẫn lưu lồng ngực kết hợp hút áp lực âm phù hợp, hoặc sử dụng các chất keo sinh học dán màng phổi, trường hợp rò khí nặng kéo dài trên 7 ngày có thể cần nội soi lại để khâu sửa chữa.
• Chảy máu sau mổ: có thể xuất hiện từ các mạch máu thành ngực hoặc mạch máu phổi. Nguyên tắc xử trí là theo dõi sát lượng máu qua ống dẫn lưu, truyền máu khi có chỉ định và mổ lại ngay để cầm máu nếu lượng máu chảy ra quá nhiều hoặc có dấu hiệu chèn ép tim phổi.
• Nhiễm trùng vết mổ hoặc viêm phổi: xảy ra do ứ đọng đờm nhớt hoặc chăm sóc vết mổ chưa tốt. Nguyên tắc xử trí là dùng kháng sinh theo kháng sinh đồ, kết hợp thực hiện vật lý trị liệu hô hấp tích cực, khuyến khích bệnh nhân ho khạc và vận động sớm.
• Suy hô hấp cấp: biến chứng nặng do diện tích phổi lành bị thu hẹp hoặc xẹp phổi sau mổ. Nguyên tắc xử trí là hỗ trợ thở oxy dòng cao, thở máy không xâm lấn hoặc đặt lại nội khí quản để thở máy khi có biểu hiện suy hô hấp nặng.

Kết luận

Việc điều trị u phổi đòi hỏi sự cân nhắc kỹ lưỡng giữa lợi ích và nguy cơ của từng phương pháp. Phẫu thuật ít xâm lấn, đặc biệt là mổ robot và mổ nội soi, đã mở ra cơ hội điều trị triệt căn với mức độ tổn thương cơ thể thấp nhất, giúp người bệnh giảm nhẹ đau đớn và sớm quay trở lại cuộc sống bình thường. Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả điều trị tối ưu, người bệnh không nên tự ý điều trị theo các phương pháp truyền miệng mà cần đến khám trực tiếp tại các cơ sở y tế uy tín để được các chuyên gia hội chẩn và đưa ra phác đồ điều trị cá thể hóa chính xác nhất.

Để giải đáp các thắc mắc về bệnh lý u phổi cũng như lựa chọn phương pháp phẫu thuật phù hợp nhất cho tình trạng sức khỏe của mình, quý bệnh nhân nên đến khám trực tiếp với Bác sĩ Trần Quốc Hoài - Trung tâm Lồng ngực - Mạch máu tại bệnh viện. Việc thăm khám trực tiếp giúp bác sĩ đánh giá toàn diện tổn thương và đưa ra phác đồ điều trị an toàn, hiệu quả nhất.

Cảnh báo mạo danh và lừa đảo y khoa: Hiện nay xuất hiện nhiều hành vi lừa đảo y khoa trên không gian mạng gây hoang mang cho người bệnh. Bệnh nhân cần đặc biệt lưu ý các quy tắc an toàn sau:

• Bác sĩ Trần Quốc Hoài sẽ không tư vấn phẫu thuật qua điện thoại hoặc tin nhắn cá nhân, không yêu cầu chuyển khoản trước, không hứa "cam kết khỏi 100%", và sẽ chỉ tư vấn phẫu thuật sau khi đã khám và hội chẩn đầy đủ tại bệnh viện với bằng chứng y khoa rõ ràng.
• Bệnh nhân cần cảnh giác với các tài khoản mạo danh, và chỉ nên liên hệ qua số tổng đài chính thức của bệnh viện hoặc đến khám trực tiếp để được tư vấn chính xác và an toàn.
• Bác sĩ Hoài không làm việc một mình mà luôn có sự hỗ trợ của một đội ngũ chuyên gia y tế và nhân viên bệnh viện, và mọi quyết định về điều trị đều dựa trên bằng chứng y khoa và lợi ích tốt nhất cho bệnh nhân.

Tài liệu tham khảo

1. Huang L, Huang X, Zhou Y, et al. Robotic-assisted versus video-assisted thoracoscopic anatomical pulmonary resection in elderly patients with lung cancer: A propensity score-matched comparison of short-term outcomes. J Robot Surg. 2026. PMID: 42061191.
2. Srivatsa S, Maréchal H, Altorki NK, et al. Multicenter study comparing outcomes of robotic versus video-assisted thoracoscopic resection of non-small cell lung cancer following neoadjuvant chemoimmunotherapy. Surg Endosc. 2026. PMID: 41925976.
3. Lamas FM, Lech GE, Maboni LR, et al. Robotic-assisted thoracic surgery versus video-assisted thoracic surgery for patients undergoing lung resection: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Langenbecks Arch Surg. 2025. PMID: 41037231.
4. Forcada C, Gómez-Hernández MT, Rivas CE, et al. Impact of minimally invasive surgical approach on oncological completeness of resection in lung cancer surgery. Eur J Surg Oncol. 2025. PMID: 41187455.
5. Zhang Y, Gu H, Guo C, et al. Early Outcomes After Robotic- Versus Video-Assisted Thoracic Surgery for Early-Stage Lung Cancer. Ann Thorac Surg. 2025. PMID: 41297277.
6. Oishi H, Onodera K, Notsuda H, et al. Postoperative Lung Function after Robotic- versus Video-Assisted Thoracoscopic Lobectomy for Lung Cancer: A Propensity Score-Matched Study. Thorac Cardiovasc Surg. 2025. PMID: 41407370.